scholarly journals Leksykalne i syntaktyczne elementy rosyjskiej gwary w polszczyźnie staroobrzędowców z Gabowych Grądów i Boru

2015 ◽  
Vol 34 ◽  
pp. 147-155
Author(s):  
Dorota Paśko
Keyword(s):  
17Th Century ◽  
Code Switching ◽  
Old Believers ◽  
Polish Language ◽  
Russian Dialect ◽  
Characteristic Features

Lexical and syntactic elements of the Russian dialect in the polish language of the old believers from Gabowe Grądy and BórThe Old Believers living in Poland are descendants of the Old Believers who did not accept the Patriarch Nikon’s reforms in the second half of the 17th century. The villages Gabowe Grądy and Bór are the biggest centers of the Old Believers in Poland. As a result of Polish-Russian bilingualism, we can observe not only the influence of Polish on the Russian dialect, but also the influence of the Russian dialect on the Polish of the Old Believers. Some characteristic features of their Polish which result from the influence of the Russian dialect include: borrowings, calques, hybrids and code-switching.  Лексические и синтаксические элементы русского говора в польском языке старообрядцев из Габовых Грондов и БураСтарообрядцы проживающие в Польше это потомки поселенцев, которые во второй половине ХVII века покидали Россию после реформ Никона. В настоящее время деревни Бур и Габове Гронды являются самыми крупными старообрядческими деревнями в Польше. Их жители употребляют свой русский говор и польский язык попеременно, в зависимости от коммуникативной ситуации и требований коммуникативного партнëра. Для представителей старшего поколения старообрядцев первичным языком является русский говор. На говоре они общаются дома и передают его своим детям. У среднего и младшего поколения польский язык начинает играть бóльшую, чем у старшего роль. Русский говор старообрядцев под влиянием польского языка подвергается гибридизации и его можно даже назвать языком-гибридом. Польское влияние особенно заметно в области лексики (заимствования, кальки, переключение кода). Оно также наблюдается и в несложных высказываниях. Исследование русского говора и польского языка жителей Габовых Грондов и Бура с 1999 года стало проводиться студентами и аспирантами университета им. Николая Коперника в Торуне под руководством проф. Стефана Гжибовского. В результате польско-русского двуязычия отмечено также  влияние русского говора на польский язык старообрядцев, прежде всего в лексике и синтаксисе (заимствования, кальки, гибриды, переключение кода, управление глагола и предлога). Заимствования из русского говора коснулись особенно культуры, традиции, обычаев и религии. Влияние русского говора на польский язык видно не только в речи старшего поколения старообрядцев, также среднего и младшего.

scholarly journals Przełączanie kodów czy kod mieszany? Aktualny stan bilingwizmu staroobrzędowców w regionie suwalsko-augustowskim

2015 ◽  
Vol 36 ◽  
pp. 27-39
Author(s):  
Michał Głuszkowski
Keyword(s):  
Present Situation ◽  
Code Switching ◽  
Old Believers ◽  
Code Mixing ◽  
North Eastern ◽  
Polish Language ◽  
Russian Dialect ◽  
Mixed Code

Code-switching or a mixed code? The present situation of the old believers' bilingualism in the Suwałki–Augustów region Old Believers’ in the Suwałki–Augustów region constitute a bilingual community. They simultaneously use the Polish language and the Russian dialect. We observe numerous cases of code-switching, i.e. intersentential switches and functionally meaningful intrasentential switches between two languages (between clauses or phrases in a clause), as well as code-mixing, i.e. switches inside simpler units. According to Peter Auer, the phenomenon of code-mixing may bring to the origin of a fused lect. The text is an attempt to describe the present situation of the Polish Old Believers’ bilingualism and answer the question if their dialect has already become a mixed code. The analysis is basing on the linguistic and sociolinguistic material gathered during scientific expeditions to the Old Believers’ settlements in North-Eastern Poland in the years 1999–2011. Актуальная ситуация билингвзма старообрядцев в сувальско-августовском регионеСтарообрядцы в сувальско-августовском регионе образуют двуязычную общину. Они попеременно пользуются польским языком и русским диалек­том. В их речи наблюдаются многочисленные случаи переключения кодa, т.е. смены языка высказывания между предложениями, на стыке придаточных предложений и других функционально значимых синтаксических единиц, а также смешение кодов, т.е. смены языка внутри меньших единиц. Согласно положениям П. Ауэра, смешение кодов может привести к образованию сме­шанного кода (fused lect). Данная статья является попыткой определить со­стояние билингвизма польских старообрядцев, а также дать ответ на вопрос о возможном образовании смешанного кода на основании русского говора. Анализ опирается на языковые и социолингвистические данные, собранные во время научных экспедиций в старообрядческих местностях северо-восточной Польши в 1999–2011 гг. 

scholarly journals Wpływ języka polskiego na leksykę medyczną w gwarze staroobrzędowców regionu suwalsko-augustowskiego

2016 ◽  
Vol 40 ◽  
pp. 167-185
Author(s):  
Magdalena Katarzyna Grupa
Keyword(s):  
Health Care ◽  
Health Care System ◽  
Medical Terminology ◽  
Old Believers ◽  
Polish Language ◽  
Russian Dialect ◽  
Specific Part ◽  
Care System

The Influence of Polish Language on Medical Terminology in the Old Believers’ Dialect in Suwałki-Augustów Region The Old Believers in Poland are a bilingual community. They use two languages: Russian dialect and Polish language. Polish influence on the Old Believers’ dialect increased after two World Wars, when they became separated from their co-religionists in other countries and had more often contacts with Polish neighbours. Their language situation may be characterized as diglossia – they choose one of their languages depending on the domain of life and other social conditions.The medical terminology is a specific part of the Old Believers’ dialect. There are a lot of borrowings from Polish language caused by the need of protection of health and life in Poland, where the Old Believers met first of all with Polish health care system. The article is an attempt to characterize the influence of Polish language in the lexis describing medicine and health care. Wpływ języka polskiego na leksykę medyczną w gwarze staroobrzędowców regionu suwalsko-augustowskiego Staroobrzędowcy w Polsce są społecznością dwujęzyczną. Posługują się rosyjską gwarą oraz językiem polskim. Częstsze kontakty z Polakami po I i II wojnie światowej oraz izolacja od współwyznawców w innych krajach poskutkowały modyfikacjami języka. Ich sytuację językową określa się jako dyglosję – zjawisko polegające na używaniu dwu (lub więcej) języków naprzemiennie, zależnie od sytuacji komunikacyjnej.Terminologia medyczna jest specyficzną częścią systemu leksykalnego polskich starowierców. Cechuje ją znaczna liczba zapożyczeń z polszczyzny w stosunku do leksyki rosyjskiego języka ogólnego i rodzimej gwary rosyjskiej. Znajduje to uzasadnienie w konieczności przyswojenia sobie terminów związanych z lecznictwem w ich polskim brzmieniu, dzięki czemu możliwe jest korzystanie z opieki zdrowotnej w Polsce. W artykule został opisany wpływ polszczyzny na leksykę z zakresu medycyny i ochrony zdrowia.

scholarly journals Boguslavo Radvilos autografas XVII a. lotyniškojo kursyvo kontekste

2020 ◽  
Vol 2020/2 ◽  
pp. 5-40
Author(s):  
Rūta Čapaitė
Keyword(s):  
The Netherlands ◽  
Well Being ◽  
17Th Century ◽  
The Other ◽  
The Third ◽  
Polish Language ◽  
Characteristic Features

THE AUTOGRAPH OF BOGUSLAVAS RADVILA IN THE CONTEXT OF THE 17TH-CENTURY ROMAN CURSIVE The article dwells on the autograph of Boguslavas Radvila (Bogusław Radziwiłł) (1620–1669). The earliest autograph of the duke in the analysed material is detected in two letters in the Polish language dating back to 1622, and one letter in the same language dating back to 1623, written in his name by an adult to Kristupas II Radvila (Krzysztof Radziwiłł). The assumption is that the validation ręką swą in the letters of 1622 and the subscription, signature and validation in the letter of 1623 were made by the young duke while his hand was being held by an adult. The slightly different ductus of Boguslavas’ ‘autograph’, as observed in the letters, suggests that this might have been two different adults. It still remains unclear whether Boguslavas, who grew up in his mother’s German household and only spoke German, was taught to write in the German Gothic Cursive. While in the custody of his uncle Kristupas II Radvila, from 1629 to 1633, Boguslavas Radvila was taught to write, and used four different version of Italian Humanist Bastard. Based on the chronology, these versions are conditionally referred to as the first, the second, the third and the fourth. Letters in Polish to his uncle dating from 1629 and 1630 were written in the first and second versions. Letters to his uncle in Latin dating from 1630–1633 were written or signed (if they were written by somebody else) in the third and fourth versions. For a child’s hand, most letters are written calligraphically. The abundance of decorative elements suggests that Boguslavas was increasingly in control of the quill, and that he had talent. In addition, it points to the fact that when teaching a nobleman to write, the focus was on calligraphy. It still remains unclear why the letters in Latin were written in different versions of Humanist Bastard to those in Polish. The cautious assumption can be made that this was due to the preference of the duke’s teachers for those particular versions of testeggiata cursive. Consistent changes in Radvila’s autograph from a child’s to an adult’s hand could not be traced. Undoubtedly, the autograph was influenced by his studies between 1637 and 1648, and his visits to countries (Germany, the Netherlands, France and England) where the national script was Gothic Cursive, though Italian Humanist Bastard and French Humanist Bastard were also used. By 1641, the duke’s hand had already changed. The autograph was half-cursive, and included Gothic forms of d and z which had not been used in childhood. By 1645, Boguslavas Radvila’s hand had been fully trained, and the autograph had fully formed in the shape of cursive ductus. The choice of cursive was subject to the language of the text. Accuracy when writing was also an important factor. Based on the nature of the cursive used, four versions of the nobleman’s autograph can be distinguished: a Humanistic, a Mixed one, and two Gothic, one German Gothic and the other French Gothic. Texts in Polish and Latin (insertions in the text) were written either in Humanistic or in Mixed Cursive. Italian Humanistic Bastard served as the basis for the Humanistic autograph. However, quite a few of its characteristic features had paled, had been modified, or substituted with elements of French Humanistic Bastard, Gothic or Gothicised characters. The more accurate the duke was, the more elements of Italian Humanistic Bastard could be detected in his autograph. Occasionally, some features of French Humanistic Bastard can be identified (a letter or two). When writing in a fast and casual manner, the number of Gothic and Gothicised elements increased, which made the cursive Mixed. Texts in French were written in Gothic French Cursive. When the duke was not accurate enough, the number of Humanistic elements in his French Gothic autograph increased. This was Mixed Cursive with elements of French Gothic Cursive. Texts in German were written in German Gothic Cursive, under the influence of Humanistic Cursive. This is obvious in the ductus and occasional Humanistic form of the letters. Boguslavas Radvila’s autograph was subject to change: it either became neater or more casual. The calligraphic, or close to calligraphy, and casual, at times almost illegible, version of his cursive can be distinguished. Differences in the autograph can be explained by the duke’s attitude when writing, and by his physical well-being. Boguslavas Radvila’s autograph is evidence of the two types of Roman Cursive that were used at that time. At the same time, the duke joins the ranks of those who mastered two different cursives.

scholarly journals Problematyka akcentuacji w rosyjskiej gwarze staroobrzędowców (region suwalsko-augustowski)

2015 ◽  
Vol 37 ◽  
pp. 277-286
Author(s):  
Dorota Paśko‑Koneczniak
Keyword(s):  
Russian Language ◽  
Old Believers ◽  
Word Stress ◽  
Stress Fluctuation ◽  
Basic Frame ◽  
Pskov Region ◽  
Polish Language ◽  
Russian Dialect ◽  
Stress Patterns ◽  
The Russian Language

The problem of word stress patterns in the Russian dialect of the Old Believers (in the Suwałki–Augustów region)The article addresses the problem of word stress in the Russian dialect of the Old Believers living in the Suwałki–Augustów region. This is an island dialect: it is surrounded by a Polish-speaking environment, and there is no area of contact with the Russian-speaking environment. The Old Believers alternately use the Russian dialect and the Polish language in every-day communication, depending on the situation and the communicative partner. The research demonstrates that currently the Russian dialect of the Old Believers, to a large extent, is not only different from standard Russian but also from the Pskov-region dialect, which forms the basis of the Old Believers’ Russian dialect. The dialect is undergoing a peculiar process of hybridisation – mingling with Polish in which one of them is seen as the basic frame for the functioning of root elements and borrowings. In the case of the Russian dialect used by the Old Believers, the basic frame is equated with the morphological system of this dialect and the original vocabulary. The influence of Polish is visible on all levels of language – particularly in the spheres of lexis, syntax, and pronunciation. Changes connected with civilisation advancement and technological progress are most visible in lexis. In borrowings from Polish and in the Russian root lexical items word-stress fluctuation can be observed – word-stress variants occur in the dialect. The place of the stress in a loan lexeme usually corresponds to a relevant morphological rule in the Russian language. Проблема акцентуации в русском говоре старообрядцев (сувалкско -августовский регион)Статья посвящена вопросу акцентуации в островном русском говоре старообрядцев, проживающих в сувалкско-августовском регионе. Русский говор старообрядцев находится в польскоязычном окружении и не имеет территориального контакта с общерусским языком. Старообрядцы пользуются своим русским говором и польским языком попеременно. Выбор языка зависит от коммуникативной ситуации и требований коммуникативного партнëра. Исследования говора показали, что в настоящее время этот говор отличается в значительной степени не только от русского литературного языка, но также от псковскoго говора, который является его диалектной базой. Происходит своеобрязный процесс гибридизации русского говора, то есть такое смешение исходного говора с польским языком, при котором один из них предоставляет базовый каркас для функционирования исходных и заимствованных элементов. Базовый каркас составляет морфологическая система говора и основной словарный запас (первичный словарь). Влияние польского языка заметно на всех уровнях языка, прежде всего в лексическом запасе, фонологии, синтаксисе. В лексической системе в наибольшeй степени заметны цивилизационные изменения, включая технический прогресс. В заимствованиях из польского языка и в исконно русских словах можно отметить колебания местa ударения. В говоре употребляются акцентуационные варианты слов. Обычно место ударения в заимствованном слове соответствует принципу морфематизма русского ударения.

scholarly journals Akcentuacja zapożyczonych leksemów czasownikowych w gwarze staroobrzędowców mieszkających w regionie suwalsko-augustowskim

2015 ◽  
Vol 39 ◽  
pp. 186-197
Author(s):  
Dorota Angelika Paśko-Koneczniak
Keyword(s):  
Stress Pattern ◽  
Russian Language ◽  
Morphological Form ◽  
Old Believers ◽  
Source Language ◽  
Idiomatic Expressions ◽  
Polish Language ◽  
Russian Dialect ◽  
Stress Patterns ◽  
Morphological System

<p><img src="http://ispan.waw.pl/journals/public/site/images/admin/issj004.png" alt="" /></p><p><strong>Stress patterns in loan verb lexemes in the dialect used by the Old Believers living in the Suwałki-Augustów region </strong></p><p>The aim of the article is to present the stress pattern phenomenon in loan verb lexemes which function in the Russian dialect of the Old Believers from the Suwałki-Augustów Region. In the last decades, the insular dialect, separated from the general Russian language, has been influenced by the Polish language. Such influence is visible, in particular, in the vocabulary, in the form of loan translations and idiomatic expressions. Stress patterns, along with the root vocabulary and the morphological system, still remains one of the indicators of the Russian essence of the dialect. The native vocabulary of the Old Believers’ dialect maintains Russian accentuation patterns. A similar situation is observed in the case of stress patterns in lexemes borrowed from Polish, which undergo a stress accentuation adaptation; that is, they feature a shift in the place of the stress in relation to the source language. In loan verb morphemes, one can notice the pattern of stress which is not fixed and depends upon the morphological form or, sometimes, the paroxitonic stress, which results from the influence of the Polish language.</p><p> </p><p><img src="http://ispan.waw.pl/journals/public/site/images/admin/issj003.png" alt="" /></p><p><strong>Akcentuacja zapożyczonych leksemów czasownikowych w gwarze staroobrzędowców mieszkających w regionie suwalsko-augustowskim </strong></p><p>Celem artykułu jest zaprezentowanie zjawiska akcentuacji w zapożyczonych leksemach czasownikowych, funkcjonujących w rosyjskiej gwarze staroobrzędowców z regionu suwalsko-augustowskiego. W ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat badana gwara wyspowa, odseparowana od rosyjskiego języka ogólnego, podlega znacznemu wpływowi języka polskiego. Wpływ polszczyzny widoczny jest szczególnie w zasobie leksykalnym w postaci zapożyczeń, kalk i w idiomatyce. Akcentuacja obok rdzennego zasobu leksykalnego i systemu morfologicznego nadal pozostaje jednym z wyznaczników rosyjskości gwary. Rodzimy zasób leksykalny badanej gwary staroobrzędowców zachowuje rosyjski system akcentuacyjny. Podobnie rzecz się ma z systemem akcentuacyjnym w leksemach zapożyczonych z języka polskiego, które podlegają adaptacji akcentuacyjnej, czyli następuje w nich przesunięcie miejsca akcentu w stosunku do języka dawcy. W zapożyczonych leksemach czasownikowych mamy do czynienia ze zmiennością akcentu uzależnioną od formy morfologicznej, niekiedy również z akcentem paroksytonicznym, wynikającym z wpływu języka polskiego.</p>

scholarly journals Osobliwości funkcjonowania gwar wyspowych (na marginesie badań rosyjskiej gwary staroobrzędowców w ośrodku suwalsko-augustowskim i polskiej gwary mieszkańców Wierszyny na Syberii)

2015 ◽  
Vol 36 ◽  
pp. 41-49
Author(s):  
Dorota Paśko-Koneczniak
Keyword(s):  
Foreign Language ◽  
Management Education ◽  
Russian Language ◽  
Old Believers ◽  
Polish Language ◽  
Russian Dialect ◽  
Language Environment ◽  
The One ◽  
Distinct Features ◽  
The Russian Language

Peculiarities of the functioning of island dialects (on the margins of research into the Russian dialect of the old believers in the Suwałki–Augustów region and the polish dialect of the inhabitants of Vershina in Siberia)The article deals with the functioning of island dialects: the Russian dialect of the Old Believers from the Suwałki–Augustów region and the Polish dialect of the inhabitants of Vershina in Siberia. The former functions in the Polish-language environment, and the latter in the Russian-language environment. The speakers of island dialects do not have any contact with their nationwide languages. The foreign language environment influences the linguistic condition of island dialects to a considerable degree. On the one hand, it contributes to cultivating distinct features of the dialect; on the other, it facilitates the process in which elements of the surrounding language permeate the dialect. The major peculiarity of the island dialect is its vocabulary. It is also the most rapidly changing linguistic element. Each and every aspect of reality will sooner or later be reflected in language. Island dialects ‘fill’ their linguistic gap by means of borrowing words from the surrounding language. Both dialects studied in this article borrow lexical items in such fields as health, jobs and professions, household management, education, transportation, and farming, which then at various degrees are subject to adaptation processes.Особенности функционирования островных говоров (по поводу исследований русского говора старообрядцев в сувальско-августовском регионе и польского говора жителей дер. Вершина в Сибири)Статья посвящена функционирванию двух островных говоров: русского говора старообрядцев, проживающих в сувальско-августовском регионе и польского говора жителей деревни Вершина в Сибири. Говор старообрядцев находится в польском языковом окружении, а говор вершининцев в русском языковом окружении. Говоры островного характера не имеют территориального контакта со своим общенародным языком. Иноязычное окружение в большой степени влияет на языковое состояние островного говора. С одной стороны оно способствует сохранению своеобразия определëнного диалекта, а с другой, взаимопроникновению элементов одного языка в диалект другого. Особенностью островных говоров является прежде всего их лексика. Лексика – это тот пласт языка, который подвергается самым быстрым изменениям. В случае островных говоров лексический запас пополняется заимствованиями, которые касаются обычно повседневной жизни. В исследуемых говорах заимствования затрону- ли бытовую и хозяйственную лексику, а также названия профессий, названия связанные со здоровьем, транспортом, торговлей, школой.

scholarly journals Polska frazeologia potoczna w rosyjskiej gwarze staroobrzędowców w Polsce

2019 ◽  
Vol 27 ◽  
pp. 225-233
Author(s):  
Magdalena Grupa-Dolińska
Keyword(s):  
20Th Century ◽  
Cultural Environment ◽  
Old Believers ◽  
Language Functioning ◽  
Polish Language ◽  
Russian Dialect

Polish colloquial phraseology in the Old Believers Russian dialect in PolandThe Old Believers in Poland are a bilingual community. They use Russian dialect and Polish language depending on the communicative situation. From the second half of the 20th century assimilative processes of the Polish language-cultural environment became more intense. Therefore, in their Russian dialect and culture a stronger influence of Polish elements is noticeable.The aim of this article is to analyze meanings of examples of colloquial phraseology from the Polish language functioning in the Russian dialect of the Old Believers in Poland and to analyze the structure of phraseological units that are a consequence of the influence of the Polish language on the Russian dialect.

scholarly journals Akcentuacja zapożyczonych leksemów czasownikowych w gwarze staroobrzędowców mieszkających w regionie suwalsko-augustowskim

2015 ◽  
Vol 39 ◽  
pp. 186-197
Author(s):  
Dorota Angelika Paśko-Koneczniak
Keyword(s):  
Stress Pattern ◽  
Russian Language ◽  
Morphological Form ◽  
Old Believers ◽  
Source Language ◽  
Idiomatic Expressions ◽  
Polish Language ◽  
Russian Dialect ◽  
Stress Patterns ◽  
Morphological System

Stress patterns in loan verb lexemes in the dialect used by the Old Believers living in the Suwałki-Augustów region The aim of the article is to present the stress pattern phenomenon in loan verb lexemes which function in the Russian dialect of the Old Believers from the Suwałki-Augustów Region. In the last decades, the insular dialect, separated from the general Russian language, has been influenced by the Polish language. Such influence is visible, in particular, in the vocabulary, in the form of loan translations and idiomatic expressions. Stress patterns, along with the root vocabulary and the morphological system, still remains one of the indicators of the Russian essence of the dialect. The native vocabulary of the Old Believers’ dialect maintains Russian accentuation patterns. A similar situation is observed in the case of stress patterns in lexemes borrowed from Polish, which undergo a stress accentuation adaptation; that is, they feature a shift in the place of the stress in relation to the source language. In loan verb morphemes, one can notice the pattern of stress which is not fixed and depends upon the morphological form or, sometimes, the paroxitonic stress, which results from the influence of the Polish language. Akcentuacja zapożyczonych leksemów czasownikowych w gwarze staroobrzędowców mieszkających w regionie suwalsko-augustowskim Celem artykułu jest zaprezentowanie zjawiska akcentuacji w zapożyczonych leksemach czasownikowych, funkcjonujących w rosyjskiej gwarze staroobrzędowców z regionu suwalsko-augustowskiego. W ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat badana gwara wyspowa, odseparowana od rosyjskiego języka ogólnego, podlega znacznemu wpływowi języka polskiego. Wpływ polszczyzny widoczny jest szczególnie w zasobie leksykalnym w postaci zapożyczeń, kalk i w idiomatyce. Akcentuacja obok rdzennego zasobu leksykalnego i systemu morfologicznego nadal pozostaje jednym z wyznaczników rosyjskości gwary. Rodzimy zasób leksykalny badanej gwary staroobrzędowców zachowuje rosyjski system akcentuacyjny. Podobnie rzecz się ma z systemem akcentuacyjnym w leksemach zapożyczonych z języka polskiego, które podlegają adaptacji akcentuacyjnej, czyli następuje w nich przesunięcie miejsca akcentu w stosunku do języka dawcy. W zapożyczonych leksemach czasownikowych mamy do czynienia ze zmiennością akcentu uzależnioną od formy morfologicznej, niekiedy również z akcentem paroksytonicznym, wynikającym z wpływu języka polskiego.

scholarly journals Uwagi teoretyczne na temat zmiany kodu w monologach starowierców mieszkających w Polsce

2015 ◽  
Vol 39 ◽  
pp. 159-173 ◽  
Author(s):  
Michał Głuszkowski
Keyword(s):  
Theoretical Approach ◽  
Code Switching ◽  
Old Believers ◽  
Code Mixing ◽  
Russian Dialect ◽  
Culture And Language

Theoretical remarks on code-switching in monologues of the Old Believers living in PolandThe Old Believers living in Poland are a bilingual community. Although they managed to maintain their religion, culture and language through ages, their language situation as well as the structure of the dialect have been undergoing severe changes. In spite of Polish loan translations and borrowings present in the Russian dialect, the Old Believers tend to switch the code between sentences and inside of them. The article is an approach to find an appropriate theoretical approach to characterize the phenomenon of code switching and code mixing in monologues, i.e. these cases of switching which are caused neither by the change of interlocutor nor by the change of communicative situation. Uwagi teoretyczne na temat zmiany kodu w monologach starowierców mieszkających w Polsce Mieszkający w Polsce staroobrzędowcy są społecznością dwujęzyczną. Choć na przestrzeni kilku stuleci udało im się zachować swoją religię, kulturę i język, ich sytuacja językowa oraz struktura dialektu wciąż podlegają poważnym zmianom. Oprócz zapożyczeń i kalk z języka polskiego przejawem tych zmian jest tendencja do przełączania kodów pomiędzy zdaniami i wewnątrz nich. Artykuł stanowi próbę znalezienia podejścia teoretycznego, które byłoby odpowiednie do opisu zjawisk przełączania i mieszania kodów w monologach, czyli tych przypadków zmiany języka wypowiedzi, które nie są spowodowane zmianą rozmówcy ani sytuacji komunikacyjnej.

scholarly journals Недостатки и достоинства разных систем транскрипции при записи говора старообрядцев в Польше

2015 ◽  
Vol 39 ◽  
pp. 174-185
Author(s):  
Адам [Adam] Яскульски [Jaskólski]
Keyword(s):  
Old Believers ◽  
Transcription System ◽  
Advantages And Disadvantages ◽  
Phonetic Transcription ◽  
Different Types ◽  
Polish Language ◽  
Russian Dialect ◽  
Phonetic Representation

Advantages and disadvantages of different types of phonetic transcription for notation of the dialect of Old Believers in Poland The author presents the problems associated with the phonetic representation of the dialect of the Old Believers in Poland in the conditions of bilingualism. The Old Believers’ Russian dialect is has been under influence of the Polish language for over a century. On the phonetic level the main expressions of interference are: pronunciation of palatal consonants [ś], [ź], [ć], [ʒ́], [ń] instead of Russian soft coronal conso­nants [s’], [z’], [t’], [d’], [n’] as well as pronunciation of the labial glide [w] instead of Russian velarized lateral consonant [ł]. In the conditions of bilingualism using only a Russian phonetic transcription seems to be insufficient, since it does not include signs for notation sounds which turned up in the Russian dialect under the influence of Polish phonetics. With reference to the mentioned above one should use a more universal transcription system. Since in the studied dialect numerous elements of two languages are coexisting and both of them are Slavonic languages, the author proposes the use of Slavonic transcription system for notation of Polish Old Believers’ speech. Wady i zalety różnych systemów transkrypcji przy zapisie fonetycznym gwary polskich staroobrzędowców W artykule autor przedstawia problemy związane z zapisem fonetycznym gwary polskich staroobrzędowców w warunkach dwujęzyczności, a także proponuje sposoby ich rozwiązania. Rosyjska gwara polskich staroobrzędowców podlega stałemu wpływowi języka polskiego. Głównymi przejawami interferencji na poziomie fonetycznym jest wymowa spółgłosek palatalnych [ś], [ź], [ć], [ʒ́], [ń] na miejscu rosyjskich miękkich przedniojęzykowych spółgłosek [s’], [z’], [t’], [d’], [n’], a także wymowa glajdu wargowego [w] zamiast rosyjskiej welaryzowanej spółgłoski lateralnej [ł]. W warunkach dwujęzyczności niewystarczającym wydaje się użycie tylko rosyjskiego systemu transkrypcji, ponieważ brakuje w nim znaków do oznaczenia dźwięków, które pojawiły się w gwarze polskich staroobrzędowców pod wpływem polskiej fonetyki. W związku z powyższym powinien być użyty bardziej uniwersalny system transkrypcji lub system mieszany, wykorzystujący znaki różnych alfabetów fonetycznych. Ponieważ w badanej gwarze współistnieją liczne elementy dwóch języków i obydwa te języki są słowiańskie, do jej zapisu fonetycznego optymalny wydaje się slawistyczny system transkrypcji.

Sign in / Sign up

Export Citation Format

Share Document