IMAGINARNI PRIJATELJI KAO PRODUKT DEČJEG STVARALAŠTVA

Stvaralaštvo predstavlja najslobodniji oblik samoizražavanja. Sposobnost stvaralaštva i stvaranje nečega iz ličnih osećanja pozitivno se odražava na dečje emocionalno zdravlje. Ono je opšteljudski potencijal čije je ispoljavanje i razvijanje važno podržati. Sloboda sadržana u stvaralaštvu omogućava detetu da upozna sebe, da deluje unutar svoje ličnosti, da se suoči, da razume i da se odupre svojim različitim unutrašnjim porivima. Stvaralački čin proističe iz unutrašnjih želja i potreba deteta i predstavlja odraz njegove mašte i imaginacije. Jednim od njenih ishoda može se smatrati i pojava imaginarnog prijatelja. Predškolci vole da stvaraju razne situacije i isprobavaju različite uloge u igri, te nije neobično da stvore imaginarnog prijatelja. Imaginarni prijatelj je nevidljiv lik kojeg dete imenuje i govori o njemu i sa njim, u periodu od najmanje nekoliko meseci. On omogućava detetu da istražuje stvari, materijale, prerađuje iskustva na jedan sasvim novi način, kao i da stvara imaginarne svetove. Ovim putem dete slobodnije istražuje svet oko sebe, oslanjajući se na svoju kreativnost i maštu.

VIZUELNI SADRŽAJI U FUNKCIJI UNAPREĐENJA MUZIČKOG OBRAZOVANJA

U radu se razmatra povezanost sadržaja likovnih umetnosti i muzičke umetnosti, kao i to kako vizuelni sadržaji mogu biti integrisani u nastavu muzičke kulture da bi doprineli unapređenju percepcije muzičkih dela kod dece. Kako je jedan od ciljeva muzičkog obrazovanja razumevanje dela srpske i muzičke baštine drugih naroda (percepcija muzike), integracija vizuelnih sadržaja u nastavi muzičke kulture doprinosi i unapređenju muzičkog obrazovanja u najširem smislu. U uvodnom delu navedene su karakteristike muzičkog obrazovanja, njegovi ciljevi i značaj muzičkih (umetničkih) sadržaja za opšteobrazovni proces i šire, za holistički razvoj dece. Posebna pažnja posvećena je značaju stimulacije čula kod dece počevši od najranijeg uzrasta, sinkretizmu umetnosti i vizuelnim sadržajima u nastavi muzičke kulture. Na kraju rada dati su predlozi aktivnosti i sadržaja likovnih umetnosti u funkciji unapređenja muzičkog obrazovanja. Sadržaji u domenu muzičke umetnosti zahtevaju ozbiljan odnos i kompleksna istraživanja u svim pravcima sa jedinstvenim ciljem: da se stvori čvrsta i široka naučna podloga i osigura što šira društvena pažnja i podrška za dalji rad na njihovom unapređivanju.

EDUCATION SYSTEM OF THE KINGDOM OF DENMARK

From ancient times to the present day, education is a most important factor in the development of humanity. For that reason, a large number of countries invest all available resources in research and improvement of education systems. However, the improvement of education system of a country is not an easy task, and its experts are faced with an extremely important and extensive task. It is especially difficult to implement ideas and methods that have never been implemented before. Putting the idea into action often requires different resources, without necessary guarantee of success. That is why a large number of countries decide to initiate cooperation with other countries in the world, with the aspiration to implement an exchange of knowledge and experiences among experts employed in various education systems, different kinds of analyses of education systems are often created as a result of such meetings and exchanges, which include one or more countries in the world. This way of exchange contributes to a better understanding of the education system of the country, but also to recognizing advantages and disadvantages of different education systems, and finding ways to improve them, as well as space to implement desired components of another country’s system. Precisely for these reasons, the aim of the paper is to consider and analyze education system of the Kingdom of Denmark with special reference to systems of preschool, primary, secondary, and higher education.

STAVOVI UČENIKA NIŽIH RAZREDA O OSOBINAMA SVOJIH UČITELJA

Učitelj je ključni faktor uspešnosti promena u vaspitno-obrazovnom radu. Da bi došlo do željene promene, učitelju/nastavniku su potrebna mišljenja učenika o njegovim osobinama. Ovaj rad prikazuje rezultate empirijskog istraživanje na uzorku od 185 učenika drugog, trećeg, četvrtog i petog razreda, čiji je cilj ispitivanje razlika u stavovima učenika o osobinama svojih učitelja. Model osobina nastavnika koji smo koristili u istraživanju razvio je Nenad Suzić, a to su odnos prema učenicima i nastavi, stil i način rada u nastavi i nastavnik kao ličnost.

KULTURA OBRAĆANJA, OSLOVLJAVANJA I POZDRAVLJANJA U GOVORU DECE PREDŠKOLSKOG UZRASTA

U radu je dat pregled različitih jezičkih pojava koje su obrađivane u dosadašnjim istraživanjima kod nas, kao i pregled radova na temu obraćanja, pozdravljanja i oslovljavanja. Jedan od ciljeva je da se skrene pažnja na složenost načina na koji deca predškolskog uzrasta uspostavljaju komunikaciju. Predstavljen je fenomen i osnovno određenje govora i jezika, etimologija reči obraćanje i oslovljavanje, načini obraćanja, oslovljavanja i pozdravljanja dece u predškolskom uzrastu. Istaknut je značaj porodice i predškolske ustanove kao bitnih faktora za razvoj verbalne komunikacije kod dece, a samim tim i bogatstva rečnika i inventara reči i izraza za pozdravljanje i oslovljavanje. Način komunikacije se kod dece vremenom formira i menja pod uticajem vrtića/škole, porodice i bliže okoline. Boravak dece u vrtiću postaje svakodnevna životna situacija koja nudi pregršt mogućnosti za pravilan razvoj govora i načina uspostavljanja komunikacije.

TEORIJA KONEKTIVIZMA U OBRAZOVANJU

Sve veće prodiranje tehnologije u proces obrazovanja rezultiralo je aktuelizovanjem sintagme o pedagogiji usmerenoj ka tehnologiji u okviru promišljanja o učenju za digitalno doba. U tom kontekstu, cilj rada jeste da se analizira konektivizam koji se definiše kao teorija učenja za digitalno doba u okviru onlajn učenja. Ovaj cilj konkretizovan je na sledeće zadatke: predstavljenje i analiziranje osnovnih postavki konektivizma kao potencijalne nove teorije učenja i dovođenje u vezu tih postavki s idejema učenja Ivana Iliča u okviru teorija deškolovanja, istraživanje relacija između konektivizma i drugih teorija učenja (biheviorizam, kognitivizam i konstruktivizam) i razmatranje kritika upućenih konektivizmu. Na osnovu analizirane literature izvode se zaključci o mogućnostima primene i aktuelizovanja teorije konektivizma u obrazovanju.

VISOKOŠKOLSKO OBRAZOVANJE IZ UGLA KONCEPTA LJUDSKOG KAPITALA

U okviru proučavanja odnosa pedagogije i drugih nauka tradicionalno primarni značaj pridaje se odnosu pedagogije prema filozofiji, sociologiji, psihologiji i antropologiji kao predmetno i metodološki bliskim naukama. U radu se polazi od stava da u savremenim uslovima ne treba da se zanemari ni odnos pedagogije i ekonomije. Savremeno obrazovanje suočava se sa brojnim izazovima i promenama koje su prvenstveno uslovljene procesom globalizacije, kao i uticajima neoliberalne ideologije. Kao cilj rada postavlja se sagledavanje značaja teorije ljudskog kapitala kao jednog od teorijskih pristupa u okviru proučavanja globalizacije obrazovanja, a koji sve više dobija na značaju, prvenstveno u oblasti visokoškolskog obrazovanja. Međutim, pridavanje sve većeg značaja ekonomskim aspektima obrazovanja rezultiralo je brojnim kritikama. Kao zaključak rada ističe se da se obrazovanju u celini, a posebno visokoškolskom obrazovanju pristupa sve više iz ugla ekonomskih aspekata. Iako je ovaj proces neizbežan prvenstveno kao posledica globalizacije, u cilju očuvanja humanističke dimenzije obrazovanja značajno je razumevanje i brojnih izazova i promena sa kojima se suočava proces visokoškolskog obrazovanja.

VOĐENJE KAO NEZAOBILAZNA FUNKCIJA SUDIONIKA ODGOJNO-OBRAZOVNOG PROCESA U SUVREMENOM VRTIĆKOM KONTEKSTU

Kvalitetno obavljanje odgojno-obrazovne djelatnosti u kontekstu suvremenih ustanova ranog i predškolskog odgoja i obrazovanja zahtijeva profesionalno pedagoška, didaktička i metodička znanja stečena kroz inicijalno obrazovanje, ali i dodavanje i primjenu brojnih drugih kompetencija. U radu je analiziran kontekst ustanove za rani i predškolski odgoj i obrazovanje u svjetlu suvremenih paradigmi u odgoju i obrazovanju iz kojih nedvojbeno proizlazi potreba stjecanja novih kompetencija s naglaskom na voditeljske kompetencije koje postaju bitna pedagoška svojstva svih nositelja odgojno-obrazovnog procesa (odgojitelja, stručnih suradnika i ravnatelja). Akceptiranjem vođenja kao procesa kojim se u određenim situacijama nastoji utjecati na pojedinca ili grupu kako bi se postigli određeni ciljevi otvara se potreba višedimenzionalnog pogleda na taj fenomen.

NEKI ASPEKTI PONAŠANJA DJECE RAZVEDENIH RODITELJA – ZAPAŽANJA UČITELJA

S obzirom na učestalost razvoda brakova na čitavom prostoru Europske unije, pa i šire, cilj istraživanja bio je ispitati neke uočene promjene u ponašanju djece razvedenih roditelja te važnost uloge učitelja razredne nastave u procesu prilagodbe djeteta na nastalu obiteljsku situaciju. Istraživanje je provedeno na uzorku učitelja razredne nastave iz raznih dijelova Hrvatske (Primorsko-goranska županija, Brodsko-posavska županija, Koprivničko-križevačka županija, Grad Zagreb). Podaci su se prikupljali uz pomoć anketnog upitnika. Rezultati zapažanja učitelja su pokazali kako razvod roditelja nije uzrokovao promjene u eksternaliziranim ponašanjima i školskom uspjehu djece, ali su zapažene promjene u dijelu emocionalnih reakcija (strah), internaliziranih ponašanja (plašljivost) te odnosa s drugim osobama (povlačenje u sebe). Osim toga, varijable dob, spol, prisutnost nasilja u obitelji za vrijeme i/ili nakon razvoda, konfliktni razvod, održavanje redovitih kontakata s roditeljem s kojim dijete ne živi te kvaliteta suradnje učitelja i roditelja, pokazali su se statistički značajnim. Uspostavljanje veze jednog roditelja (s kojim dijete živi) s novim partnerom nije se pokazalo značajnim prediktorom promjena u nekim aspektima ponašanja djece. Rezultati istraživanja mogu predstavljati solidnu osnovu za daljnje razvijanje strukturiranih protokola u praćenju razvoja ponašanja i napredovanja djece u njihovoj ranijoj razvojnoj dobi kao jednom od značajnih perioda u životu svakog čovjeka.