Gesundheit und medizinscher und psychosozialer Versorgungsbedarf von akuten oder ehemaligen Drogenabhängigen im Alter (40+) – Eine Querschnittstudie

Zusammenfassung Hintergrund: Ziel dieser Studie war es, Gesundheit, gesundheitsbezogene Lebensqualität und den Wohn-, Hilfe- und Pflegebedarf älterer (ehemals) Drogenabhängiger zu erfassen sowie zu untersuchen, ob der Gesundheitszustand mit dem Wohn-, Unterstützungs- und Pflegebedarf assoziiert ist. Methode: Zunächst wurde die Grundgesamtheit mittels capture-recapture Verfahren erhoben. Im zweiten Schritt wurde eine Einrichtungen-basierte Querschnittserhebung in Stuttgart (2014) durchgeführt. Erfasst wurden soziodemografische Daten, gesundheitsbezogene Lebensqualität (SF-36) sowie Erkrankungen, derzeitiger Wohn-, Unterstützungs- und Pflegebedarf (Fragebogen 50plushiv), und Substanzkonsum („European Addiction Severity Index“). Die Daten wurden uni-, bi- und multivariat analysiert. Ergebnisse: N=37 Personen (30% Frauen) nahmen an der Studie teil (Responserate: 10,5%). 89% leiden an mindestens einer Erkrankung. Werte der allgemeinen Gesundheit (p=0,011), der Vitalität (p<0,001), der sozialen Funktionsfähigkeit (p<0,001), des psychischen Wohlbefindens (p<0,001) sowie der körperlichen Summenskala (p=0,007) und der psychischen Summenskala (p<0,001) liegen signifikant unter den Werten der altersspezifischen Normpopulation (51–60 Jahre). 54% haben derzeit einen Unterstützungsbedarf. Selbstständigkeit sowie fortgesetzter Substanzkonsum im Alter ist den Teilnehmerinnen am wichtigsten. Schlussfolgerung: Gesundheitsbezogene Lebensqualität und insbesondere soziale Funktionsfähigkeit scheint bei älteren (ehemals) Drogenabhängigen reduziert zu sein. Dies zeigt die Notwendigkeit spezifische Versorgungskonzepte für ältere Drogenabhängige entsprechend dieser Ergebnisse zu gestalten. Zur Replizierung der Ergebnisse wäre eine repräsentative Langzeitstudie zur Erfassung des medizinischen und psychosozialen Versorgungsbedarfes älterer Drogenabhängiger notwendig.

Διερεύνηση και αξιολόγηση διπλής διάγνωσης στις υπηρεσίες ψυχικής υγείας Κύπρου

Εισαγωγή: Το φαινόμενο της διπλής διάγνωσης αποτελεί πρόκληση τα τελευταία χρόνια στον τομέα των Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας τόσο στην Ευρώπη όσο και ανά το παγκόσμιο, δημιουργώντας επιτακτικά την ανάγκη για νέες καινοτόμες παρεμβάσεις και προσεγγίσεις με απώτερο στόχο την αποτελεσματική αντιμετώπιση και την αποκατάσταση του φαινομένου αυτού. Σκοπός: Σκοπός της μελέτης ήταν η διερεύνηση, η αξιολόγηση και η σύγκριση των χαρακτηριστικών της διπλής διάγνωσης, στα άτομα που προσεγγίζουν τα Κέντρα αντιμετώπισης της Τοξικοεξάρτησης και τις ψυχιατρικές μονάδες των Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας Κύπρου. Επιπλέον σκοπός ήταν η διερεύνηση του χρόνου θεραπείας και του αριθμού των εισαγωγών των ατόμων σε σχέση με τα χαρακτηριστικά τους. Υλικό & Μέθοδος: Το δείγμα της έρευνας αποτέλεσαν συνολικά 300 θεραπευόμενοι με παρουσία διπλής διάγνωσης, από τους οποίους οι 150 ήταν θεραπευόμενοι που εντάσσονταν σε Κέντρα Αντιμετώπισης της Τοξικοεξάρτησης Νόμιμων και Παράνομων Ψυχοδραστικών Ουσιών και 150 θεραπευόμενοι που εντάσσονταν σε Ψυχιατρικές Μονάδες. Η συλλογή των δεδομένων έγινε με τη χρήση των EuropASI (European Addiction Severity Index), AUDIT, Structured Clinical Interview for DSM-IV Axis I Disorders και Axis II Disorders SCID-I και η κλίμακα αξιολόγησης συμπτωμάτων ψυχοπαθολογίας SCL-90-R.Αποτελέσματα: Τα αποτελέσματα της μελέτης κατέδειξαν μεταξύ άλλων ότι:•Οι άνδρες που εντάσσονταν σε κέντρα αντιμετώπισης της τοξικοεξάρτησης παρουσίαζαν υψηλότερη συχνότητα διπλής διάγνωσης στο δείγμα (51,5%), σε σχέση με τις γυναίκες. •Οι γυναίκες που εντάσσονταν σε ψυχιατρικές μονάδες παρουσίαζαν υψηλότερα ποσοστά διπλής διάγνωσης.•Κύρια ουσία χρήσης και στις δύο ομάδες του δείγματος ήταν η κάνναβη (62,3% στις ψυχιατρικές μονάδες και 37,7% στα κέντρα αντιμετώπισης της τοξικοεξάρτησης).•Η ηρωίνη ως κύρια ουσία χρήσης εμφανίζεται πιο συχνά σε κέντρα αντιμετώπισης της τοξικοεξάρτησης (83,3%) σε σύγκριση με τις ψυχιατρικές μονάδες (16,7%).•Η πλειονότητα των ατόμων που εντάσσονταν σε κέντρα αντιμετώπισης της τοξικοεξάρτησης ανέμεναν απαγγελία κατηγορίας από τις δικαστικές αρχές κατά τη διάρκεια της τελευταίας τους εισαγωγής (66%).•Οι ασθενείς με αντικοινωνική διαταραχή προσωπικότητας παρουσίαζαν μεγαλύτερη συχνότητα εξάρτησης από το αλκοόλ.•Η αύξηση της διακοπής της φαρμακευτικής αγωγής σχετιζόταν με αύξηση του αριθμού εισαγωγών.•Οι απόπειρες αυτοκτονίας σχετίζονται θετικά με τον αριθμό εισαγωγών σε θεραπευτική διαδικασία •Οι γυναίκες που εντάσσονταν σε κέντρα αντιμετώπισης της τοξικοεξάρτησης παρουσίαζαν μεγαλύτερο γενικό δείκτη συμπτωμάτων σε σχέση με τους άνδρες.•Οι ασθενείς που ανέφεραν βίωμα ενδοοικογενειακής βίας παρουσίαζαν μεγαλύτερη συχνότητα διαταραχής προσωπικότητας.•Ο αριθμός εισαγωγών κατά τη διάρκεια του έτους σχετιζόταν αρνητικά με τη συχνότητα λήψης κάνναβης ως κύρια ουσία χρήσης.•Η ηλικία σχετιζόταν αρνητικά με τη συχνότητα λήψης κάνναβης ως κύρια ουσίας χρήσης.Συμπεράσματα: Συνοπτικά η μελέτη αυτή κατέδειξε ότι τα άτομα με παρουσία διπλής διάγνωσης που εντάσσονται τόσο σε κέντρα αντιμετώπισης της τοξικοεξάρτησης όσο και σε ψυχιατρικές μονάδες παρουσιάζουν βεβαρημένο ιστορικό σε όλους τους τομείς τόσο σε προσωπικό, επαγγελματικό, κοινωνικό, ψυχολογικό, και οικογενειακό επίπεδο, καθώς και αυξημένο αριθμό εισαγωγών. Η συνύπαρξη δυο ή και περισσοτέρων διαταραχών συχνά δυσκολεύει τόσο τον ίδιο τον ασθενή όσο και την οικογένεια του αλλά και τους επαγγελματίες υγείας οι οποίοι πολλές φορές νιώθουν ανεπαρκείς και όχι ικανοποιητικά καταρτισμένοι και εκπαιδευμένοι να αντιμετωπίσουν περιπτώσεις τόσο δύσκολες και κλινικά απαιτητικές. Παράλληλα η απουσία εξειδικευμένου χώρου αντιμετώπισης, δημιουργεί ένα τεράστιο κενό στη θεραπεία, ένα κενό το οποίο οδηγεί σε κατάχρηση των Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας, σε επανειλημμένες εισαγωγές και υποτροπές, οδηγώντας ολοένα και περισσότερο τα άτομα με παρουσία διπλής διάγνωσης στην αποδιοργάνωση και στην απομόνωση. Συμπερασματικά διαφαίνεται ότι πολλά χρειάζονται να γίνουν τόσο σε επίπεδο πολιτικής, όσο και σε επίπεδο κοινωνικό, ατομικό, και επιστημονικό έτσι ώστε το άτομο με παρουσία διπλής διάγνωσης να αντιμετωπίζεται ολιστικά και να εμπλέκεται στη διαδικασία της θεραπείας από το αρχικό στάδιο εισαγωγής του στις εν λόγω Υπηρεσίες με τρόπο που να ενισχύεται η παραμονή του στη θεραπεία, και όχι να αντιμετωπίζεται τμηματικά πρώτα η μια διαταραχή και στην συνέχεια η άλλη με τρόπο που πολύ συχνά οδηγεί το άτομο σε σύγχυση από τις προσφερόμενες Υπηρεσίες, σε πρόωρη αποχώρηση από την θεραπευτική προσπάθεια και σε αυξημένες υποτροπές με όλες τις αρνητικές συνέπειες που επακολουθούν τόσο σε επίπεδο ατομικό όσο και σε επίπεδο οικογενειακό και κοινωνικό.

Differences between Alcoholics and Cocaine Addicts Seeking Treatment

This study explored the characteristics of a representative sample of patients who were addicted to either alcohol or cocaine, comparing the profiles of both types of drug users. A sample of 234 addicted patients (109 alcoholics and 125 cocaine addicts) who sought outpatient treatment in a Spanish clinical centre was assessed. Data on socio-demographic, consumption, psychopathological and maladjustment characteristics were collected using the European Addiction Severity Index (EuropASI), the Symptom Checklist-90-Revised (SCL-90-R) and the Millon Clinical Multiaxial Inventory (MCMI-II). Demographically, differences were observed with regard to age (alcoholics were older than cocaine addicts; t = 12.2, p = .001), employment (the alcoholic group had more labor problems; χ2= 6.2, p = .045) and family consequences (worse in alcoholics; t = 2.3, p = .025). The EuropASI results showed statistically significant differences in addiction severity, with alcoholics showing a greater severity than cocaine addicts. In terms of psychopathology, alcoholics presented more associated symptomatology than cocaine addicts. According to these results, patients with alcohol dependence have a different profile from patients with cocaine dependence, resulting in different repercussions for important areas of their lives. These differences should be taken into account when standard treatments for addiction are implemented.

Anwendung des European Addiction Severity Index (EuropASI) im Rahmen einer ambulanten Behandlung von Drogenabhängigen

Der European Addiction Severity Index (EuropASI) ist ein semi-strukturiertes Interview, welches Daten von Personen mit Suchtproblemen in sieben voneinander unabhängigen Problembereichen erfasst: körperlicher Zustand, Arbeits- und Unterhaltssituation, Alkoholgebrauch, Drogengebrauch, rechtliche Situation, Familie und Sozialbeziehungen sowie psychischer Status. Mit den Interviewer Schweregrad-Ratings und den Composite Scores stellt der EuropASI zwei verschiedene zusammenfassende Maße über Störungen in den einzelnen Lebensbereichen zur Verfügung. Es werden die psychometrischen Eigenschaften des EuropASI bei Klienten einer ambulanten medizinischen Rehabilitation unter Methadon-Substitution überprüft. Außerdem werden Veränderungsprozesse während der Behandlung mit Hilfe der Composite Scores untersucht. Bei der Untersuchung der internen Konsistenz der Composite Scores zeigen sich befriedigende Cronbach’s Alpha-Werte. Die Interkorrelationen zwischen Interviewer-Schweregrad-Ratings und Composite Scores weisen auf eine gute Übereinstimmung der beiden zusammenfassenden Maße hin. Hinsichtlich der inhaltlichen Validität der Composite Scores werden Bedenken geäußert und Alternativvorschläge gemacht. Bei den Klienten der ambulanten medizinischen Rehabilitation zeigen sich beim Drogengebrauch und bei der rechtlichen Situation positive Veränderungen.