Celestina en Hispanoamérica: La nostalgia de los buenos viejos tiempos como tópico celestinesco en Toro-Garland, Fuentes y Mosquera

Este estudio consiste en un examen intertextual de un tópico celestinesco, el de la nostalgia de los «buenos viejos tiempos», que se ha vuelto un verdadero leitmotiv en las reescrituras literarias de La Celestina publicadas en Hispanoamérica desde el último tercio del siglo XX. A través del análisis de Razón y pasión de enamorados (1973) de Fernando Toro-Garland, de Terra Nostra (1975) de Carlos Fuentes y de Manifiesto de Celestina (1995) de Marta Mosquera, se evidenciarán así las distintas funciones atribuidas a este tópic en las reescrituras contemporáneas de Ultramar: la nostalgia y la temática de la vejez con la que se asocia en la Tragicomedia de Calisto y Melibea no sólo participan en la adaptación de estas nuevas Celestinas a nuevos contextos ficcionales, sino que también dan cuenta de una relectura de la Tragicomedia de Calisto y Melibea por parte de sus imitadores hispanoamericanos.

POGLED NA EVROPSKU ISTORIJU I KULTURUU ROMANU TERRA NOSTRA KARLOSA FUENTESA

Celoviti roman (novela total) Terra Nostra meksičkog književnika Karlosa Fuentesa (1928x2012) četiri decenije nakon objavljivanja prvog izdanja (1975) i dalje predstavlja neiscrpnu građu za hispaniste, istoričare književnosti i naučnike, koji pretežno izučavaju latinoameričke teme, motive i simbole prisutne u tom delu. Budući da roman obiluje intertekstualnim elementima iz evropske istorije, kulture i umetnosti, pokušali smo u ovom radu da sagledamo istorijske činjenice na koje se pisac oslanja – preuzima ih, modifikuje i domaštava, potom likove iz tradicionalne španske književnosti, vešto upletene u radnju romana, i naposletku dela španskih i flamanskih slikara koja Fuentes koristi kao scenografiju i kao simbol. Naše istraživanje je zasnovano pre svega na izvorima iz samog romana, a potom na tumačenjima samog autora u knjigama i intervjuima objavljenim u periodu od 1976. do 2012. godine i stavovima brojnih stranih i domaćih stručnjaka za hispanoameričku književnosti koji su se, naročito u skorašnje vreme, bavili ovim delom. Izučili smo prvo elektronsko izdanje romana Terra Nostra na španskom jeziku (2013) i ukazali na uticaj tog dela na jedan od ključnih romana novije srpske književnosti: Opsada Crkve Svetog Spasa Gorana Petrovića.

New Approaches to the novel: From Terra Nostra to twitter literature

This article addresses new approaches to the novel in the twenty-first century. It begins with an affirmation that even the most avant-garde of contemporary critics in the late twentieth and early twenty-first century share a commonality: a background in what was identified as “close reading” in the Anglo-American academic world and analyse de texte in French. After numerous declarations in recent decades about the death of the novel, the death of the author and the death of literary criticism, it is evident that the novel as a genre has survived, authors remain a subject of study, and new approaches are possible. The study of trauma in fiction (as introduced by Cathy Caruth and David Aberbach), as well as eco-criticism, are promising new points of departure. The required close reading implied by Twitter also opens up new possibilities.