HÌNH TƯỢNG “NHÂN VẬT NỮ NỔI LOẠN” TRONG TIỂU THUYẾT CỦA NHẤT LINH (THỜI KỲ TỰ LỰC VĂN ĐOÀN)

“Nhân vật nữ nổi loạn” là kiến tạo mới của Nhất Linh, phát triển hình tượng nhân vật nữ Việt Nam trong hệ quy chiếu với văn học truyền thống, cho thấy sự nhạy bén của nhà cách tân trước những đổi mới của đời sống văn hóa xã hội tiền bán thế kỉ XX – vấn đề phụ nữ. Bằng phương pháp nghiên cứu văn học sử và phương pháp nghiên cứu hệ thống, bài viết này trình bày “vấn đề phụ nữ” với kiểu nhân vật nữ nổi loạn trong Tự lực văn đoàn và trong tiểu thuyết của Nhất Linh để cho thấy Nhất Linh công tâm nhìn nhận lại vai trò, vị thế của người phụ nữ trong gia đình và xã hội, bước đầu đặt nền móng cho những chặng đường xác lập bình đẳng giới và tiến tới nữ quyền trong văn học Việt Nam sau này. Đây là sự vận động mạnh mẽ và tiến bộ trong quan điểm thẩm mĩ cũng như tư duy, nhận thức của nhà văn, ghi lại một dấu ấn quan trọng trong tiến trình văn học nước nhà.

KHÁT VỌNG CANH TÂN ĐẤT NƯỚC VÀ NĂNG LỰC TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG VĂN HÓA – XÃ HỘI CỦA NHẤT LINH

Nhất Linh là nhà văn có nhiều đóng góp cho sự phát triển của văn học Việt Nam. Với việc sáng lập nhóm Tự Lực văn đoàn, ông là một trong những người đã góp phần thúc đẩy và hoàn tất quá trình hiện đại hóa nền văn học Việt Nam đầu thế kỉ XX, đặc biệt là ở thể loại tiểu thuyết. Tuy nhiên, không chỉ dừng lại ở việc hiện đại hóa văn học, Nhất Linh còn có khát vọng canh tân văn hóa, canh tân đất nước. Bài viết này tìm hiểu các hoạt động về văn hóa và cải cách xã hội của Nhất Linh để thấy được năng lực của ông trong việc hiện thực hóa khát vọng canh tân của mình. Với bài viết này, chúng tôi muốn góp thêm một tiếng nói khẳng định những đóng góp của Nhất Linh không chỉ trong văn học mà còn cả trong văn hóa và những cải cách xã hội.

“Let History Render Judgment on My Life”

The famous writer and revolutionary Nhất Linh (Nguyễn Tường Tam) committed suicide on July 7, 1963, in protest against Ngô Đình Diệm, the first president of the Republic of Vietnam (RVN, or South Vietnam). Although largely ignored by Western scholars, the suicide was a major catalyst for the growing resistance to Ngô Đình Diệm and contributed to a deeper transformation of Vietnamese political culture. Even decades after the collapse of the RVN, the event remains central to the historical memory of the Vietnamese diaspora.