Tłumacz jako istota historyczna: o (auto)cenzurze w pierwszym polskim przekładzie "Anne of Green Gables" oraz "Anne of Avonlea" Lucy Maud Montgomery w świetle koncepcji dziejów efektywnych Hansa-Georga Gadamera

The main objective of this paper is to uncover potential historical sources and traces of self-censorship, which in the first Polish rendition of both Anne of Green Gables and Anne of Avonlea by Lucy Maud Montgomery have manifested themselves on the following levels: stylistic and lexical means, the translation of culture-specific elements and characteristics of the main protagonist. The analysis of the many culture-specific items which were naturalized by Rozalia Bernsteinowa, author of the first Polish renditions of the two volumes of Montgomery’s famous series under investigation, allow the author of the paper to put forward a tentative translatological hypothesis which posits that by resorting to self-censorship the literary translator attempts to maintain both a sense of cultural stability and the strong feeling of national identity among the target audience, which is always determined by the impact exerted on the translator’s decisions by so-called effective history, a concept delineated by Hans-Georg Gadamer. This hermeneutically-oriented paper also wishes to deploy one of the most important hermeneutic tenets into an analysis of the said translations. By doing so, the author of the article intends to contribute to the now developing field referred to as translational hermeneutics.

Tłumaczenia wybranych dzieł literatury angielskiej i rosyjskiej na regionalny język kaszubski dokonywane „z drugiej ręki”

Hewòtny articzel tikô sã dolmaczënków rusczi i anielsczi lëteraturë na kaszëbiznã, wëkònywónëch nié jãzëka òriginału, ale z jistniejącégò ju pòlsczégò przełożënkù. Taczima tłómaczënkama wëkonywónyma „z drëdżi rãczi” są m.jim. fragment pòwiescë Fiodora Dostojewsczégò pt. Przësprawa i ùkôranié, fragment pòwiescë Lwa Tołstoja pt. Zmartwëchwtanié, dolmaczënk pòwiescë Anne of Green Gables aùtorstwa Lucy Maud Montgomery. W pierszim dzélu artikla òbgôdóné òstałë przëmiôrë wskôzëjącé na jidzenié przez kaszëbsczich dolmaczérów za interpretacją zasugerowóną przez aùtorów wczasniészich przełożënków nëch samëch dokazów na pòlsczi jãzëk. W drëdżim dzélu robòtë òbgôdóné są frazeólogiznë i przësłowia, jaczé nie pòkazałë sã w zdrzódłowëch tekstach, ale pòchôdają z jich pòlsczich dolmaczënków i jakno taczé òstałë zaadaptowóné przez kaszëbsczich dolmaczérów.

Literacko‑serialowe lekcje feminizmu. Przypadek Ani z Zielonego Wzgórza

The article attempts to interpret the character of Anne Shirley in terms of gender studies, mainly taking into account such an issue as the pro‑feminist element in the work of Lucy Maud Montgomery herself, which had an impact on the creation of a new type of heroine breaking the 19th‑century Victorian patterns of that time. Another reading from Anne of Green Gables resulted in a completely new text of culture, Anne with an E (Netflix, CBC), extracting forgotten or unread voices from the pages of novels. The author of the article compares specific situations from the book with TV series’ moments and their mutual impact on the transmitted content and to the constant emancipation of the main character.

„Festiwal kanadyjskiej pisarki”, czyli o mniej znanych polskich tłumaczeniach Anne of Green Gables Lucy Maud Montgomery

Artykuł poświęcony jest polskim tłumaczeniom powieści Anne of Green Gables L. M. Montgomery. Autorka skupia się przede wszystkim na tych przekładach, które pochodzą z lat dziewięćdziesiątych XX oraz pierwszych dekad XXI wieku. Zapoczątkowany wówczas renesans popularności twórczości Montgomery, określany mianem „festiwalu kanadyjskiej pisarki”, to fenomen jednocześnie kulturowy i wydawniczo-marketingowy, wpływający na gusta czytelników, ale również na decyzje wydawców oraz tłumaczy. W artykule omówione zostały niektóre aspekty tego zjawiska. Natomiast zarys analizy wybranych fragmentów przekładów przeprowadzono w taki sposób, by pokazać wpisany w nie przez tłumaczy oraz tłumaczkiobraz Kanady. Jednocześnie autorka zwraca uwagę na fakt, że polskie Anie… mogą stanowić źródło wiedzy o różnych aspektach rzeczywistości naszego kraju na przełomie XX i XXI wieku, zwłaszcza o polityce wydawniczej oraz panujących w rodzimej kulturze normach czy modach estetycznych, a także pokutujących stereotypach.

Entrevista com Tully Ehlers

Tully Ehlers é uma tradutora literária brasileira. Atualmente finaliza o bacharelado em Tradutor e Intérprete na Universidade Nove de Julho (Uninove) enquanto traduz, para a Pedrazul editora, os oito livros sobre a personagem Anne Shirley de autoria da canadense Lucy Maud Montgomery. Esta obra de Montgomery foi adaptada para cinema e televisão, sendo a adaptação mais recente a série Anne with an E, produzida pela Canadian Broadcasting Corporation (CBC) e disponibilizada em streaming pela Netflix.

Anne Shirley’s Character Development and its Causes as Seen in Anne of Green Gables by Lucy Maud Montgomery

This research discusses the character development of Anne Shirley, the main character of the novel Anne of Green Gables by Lucy Maud Montgomery. The objective of the research is to understand the character development of Anne Shirley and also examines the factors that cause development. The analysis is conducted by using the objective approach by M.H Abrams because the approach is suitable to analyze character, characterization, and character development. The result of this research shows that the character of Anne Shirley is developed from a loveless girl to a mature teenager. Her character development is caused by two factors, internal factor which is her own motivation and external factors which come from the people around her and new environment.