Substantia vel ess entia и substantia vel persona у тријадологији Светог Августина – да ли је разумео тријадолошку терминологију кападокијских отаца?

Апстракт: У раду се разматрају тријадолошка терминологија и тријадолошки појмови у богословљу Светог Августина и његов однос према тријадологији кападокијских отаца. У контексту тријадолошког-терминолошког спора Истока и Запада у четвртом веку, разматра се кападокијска појмовна револуција. У раду се анализирају одељци из Августиновог списа De Trinitate, кроз коју се показује кретање његовог разумевања и сагласја са кападокијском тријадологијом и пут од наслеђене (substantia vel essentia) до кападокијске употребе тријадолошке терминологије (substantia vel persona).

Image, Necessity, and Trinitarian Psychology in Anselm and Augustine

This article examines the influence of Augustine’s De Trinitate 9–14 on the concept of foolishness that Anselm develops in the Monologion and Proslogion. Building on Augustine’s understanding of the soul as trinitarian image, I argue that Anselm effectively extends the implications of Augustine’s theological anthropology in such a way that foolishness appears as a denial of the necessary teleological implications of this same trinitarian psychology.

PROTRÉPTICO DE ARISTÓTELES, O HORTÊNSIO DE CÍCERO E A REFERÊNCIA DE SANTO AGOSTINHO ÀS ILHAS DOS BEM-AVENTURADOS NO LIVRO DE TRINITATE

No capítulo 9 do livro XIV de sua obra De Trinitate, Santo Agostinho tem como propósito responder à pergunta se as virtudes desaparecerão na vida futura. Responde que é uma questão controversa saber se as virtudes, que alimentam uma vida reta nesta existência de adversidade, deixarão de existir após termos sidos conduzidos à vida eterna, pois lá não precisaremos delas. Agostinho entende a vida eterna como a vida junto a Deus, portanto, uma vida de felicidade plena. Para exemplificar essa situação, ele cita o texto do Hortênsio no qual se fala da Ilha dos Bem-Aventurados, que na mitologia grega corresponde a um lugar de felicidade e de recompensa, equivalente aos Campos Elíseos; no caso de Agostinho, trata-se do Paraíso ou Éden dos cristãos. Ele conclui que na outra vida não precisaremos das quatro virtudes cardinais. Elas serão somente uma fraca lembrança deixada em nossa alma quando passamos por este mundo. O que Agostinho não sabia é que a citação do Hortênsio era, de fato, uma citação do Protréptico de Aristóteles.

Metaphoric Speculation: Rereading Book 15 of Augustine’s De Trinitate

This article argues that De trinitate advocates a process of “reading” God through metaphor. For Augustine, as for Plotinus, human beings understand God (to the degree that this is possible) not by analyzing him rationally but by seeing him through the metaphor of the human mind. But unlike Plotinus, Augustine claims that the imago dei, with its triadic structure of memory, understanding, and will, serves as metaphor only to the extent that it experiences Christ’s redemptive illumination. The act of metaphor is a kind of interior “reading” during which the mind reads the imago dei as a mental text, interprets this text through Christ’s aid, and is simultaneously transformed into a better image.

Spigolature pseudodidimiane

The present study, after a quick codicological investigation of the two surviving manuscripts of the De trinitate by pseudo-Didymus, in which it is concluded that one is a copy of the other, focuses on the lexical analysis of the first book of the mutilated trinitarian treatise. By showing divergences from the authentic works of Didymus, alongside parallels with the writings of the Cappadocian Fathers, Cyril of Alexandria, Theodoret, of other late patristic authors, as well as with those of the Neoplatonic philosophers, in particular Proclus, the author concludes that the chronological position of De trinitate should not be before the end of the 5th century, and suggests a possible origin from an environment of Antiochene influence.