What’s in a name: sociale constructie doorgelicht

In het werk An Invitation to Social Construction staat het zeer relevante vraagstuk rond sociale constructie centraal. De auteur, Kenneth J. Gergen, is een Amerikaans psycholoog die werkzaam is als professor aan het Swarthmore College. Het gaat om de derde editie, waarvan de eerste dateert van 1999 en de tweede van 2009. De vele veranderingen binnen dit domein noodzaakten een herziening, die in 2015 werd gepubliceerd. Met het werk beoogt de auteur de lezer te introduceren in het thema van sociale constructie en de debatten die hieromtrent bestaan. Belangrijk is dat hij opmerkt dat het werk niet fungeert als ‘the last word, but as a beginning’ (2015, p. xi). Na een volledige lezing van het boek zou iedereen over een afdoende basis moeten beschikken om de discussie hierover aan te gaan. In het voorwoord erkent de auteur ook de impact van zijn eigen persoon en ervaringen op de wijze waarop het boek vorm kreeg en werd geschreven. Vanuit een sociaal constructivistisch perspectief is een dergelijke bedenking uitermate relevant omdat zij aanzet tot reflectie over (de impact van) de eigen persoon in het onderzoek, iets wat vaak onderbelicht blijft in velerlei methodologische handboeken. Aldus gaat het om een kruispuntdenken dat inhoudt dat een individu wordt gevormd door een interactie tussen verschillende elementen die de sociale positie in de samenleving bepalen (Hankivsky, 2014). Individuen geven op die manier niet alleen zichzelf vorm als persoon, maar ook anderen; zo construeren zij de sociale wereld (Ken, 2007). Dit maakt dat de professionele en persoonlijke achtergrond, ervaringen en overtuigingen al dan niet bewust interfereren in de wijze waarop iemand onderzoek verricht, artikelen en monografieën schrijft. Daarom speelt ‘het mens- en maatschappijbeeld en de ideologie’ van de individuele wetenschapper een niet te miskennen rol en kan dit het verrichte onderzoek of de uitgewerkte argumentatie eveneens ‘sociaal construeren’ (Verrycken, 2009, p. 137-138).

Boekenrubriek

Het vertrekpunt van beide boeken wordt gevormd door de omslag in het beleid met betrekking tot oudere werknemers die in de meeste industrielanden sinds enige tijd zichtbaar is. Stond het beleid in de laatste decennia van de vorige eeuw vooral in het teken van vroegtijdige uitstroom, vanaf de eeuwwisseling (in sommige landen zoals Groot-Brittannië al wat eerder) lijkt het onder invloed van de vergrijzing 180 graden gedraaid en is alle aandacht gericht op langer doorwerken. Tegelijkertijd wordt er een nieuw, positiever beeld van ouder worden gepropageerd dat bekendstaat onder de naam active ageing. Het nieuwe beleid lijkt ook al zijn vruchten af te werpen, gezien de recente stijging van de arbeidsparticipatiecijfers in vele landen. Het houdt in elk geval een belofte in voor de oudere werknemers: grotere werkzekerheid, een betere benutting van hun capaciteiten, meer waardering en soepeler overgang naar een arbeidsloos bestaan.

Gevormd door het daensisme of door het Algemeen Nederlands Verbond? Odila Maréchal-Vandenberge (1881-1956)

In de literatuur vangt de politieke levensloop van Odila Maréchal-Vandenberge aan in 1921. Ze is dan veertig jaar oud. De bedoeling van deze bijdrage is enig licht te werpen op de voorafgaande veertig jaar en vooral de juistheid van de haar vaak toegeschreven daensistische achtergrond na te gaan. Van daensistische invloed blijkt weinig te merken te zijn. Wel hebben het Algemeen Nederlands Verbond en de personen die er actief in waren een grote rol gespeeld in haar vorming en politieke evolutie. ________A formative influence by Daensism or by the Algemeen Nederlands Verbond? Odila Maréchal-Vandenberge (1881-1956)According to the specialist literature the political career of Odila Maréchal-Vandenberge started in 1921. At that time she was 40 years of age. The purpose of this contribution is to cast some light on the previous 40 years and more in particular to investigate the truth about the often alleged Daensism in her background. Little influence of Daensism can be found. However, the General Movement for Dutch Language and Culture and the protagonists in that organisation have played an important role in her education and political evolution.

Apen observeren

Jaarlijks bezoek ik een conferentie van onderzoekers die zich bezighouden met onderzoek naar gangs ofwel jeugdbendes. Dit gezelschap groeit, maar een vaste kern van ongeveer twintig personen is bij vrijwel alle bijeenkomsten aanwezig geweest. De helft van deze twintig personen wordt gevormd door academici uit Amerika. Inmiddels ken ik deze Amerikanen vrij goed en ik verkeer met de meeste van hen op voet van vriendschap.