De kern van leiderschap. Verklaringen en verzinsels

Het denken over leiderschap lijkt actueler dan ooit. Vooral als het niet goed gaat, in de politiek, in de voetbalwereld, in de zorg, klinkt de roep om nieuw leiderschap. De gedachten en uitspraken centreren zich dan vrijwel altijd rondom de individuele kenmerken van een geromantiseerde persoonlijkheid. De ideale leider vertoont vaak meer overeenkomsten met helden uit films en verhalen, dan met werkelijke personen in echte situaties. Onderzoeken en publicaties over leiderschap blijven vaak beperkt tot specifieke vakgebieden, terwijl juist de combinatie van onderzoeksresultaten en theorieën uit verschillende vakgebieden (zoals sociologie, ethologie en neurologie) interessante inzichten oplevert. Dit boek is het resultaat van een analyse van zeer veel, uiteenlopend onderzoek, interviews met en uitspraken van managers, bestuurders en toezichthouders en van de jarenlange ervaring van de auteur in verschillende bestuurlijke functies. Het levert interessante inzichten op en een bruikbaar en helder model om leiderschapsvormen en -capaciteiten mee te bepalen. Het boek is bedoeld voor leidinggevenden (managers, bestuurders), beleidsmakers, politici, personeelsfunctionarissen etc., maar ook voor liefhebbers en professionals (hbo- en academisch niveau).

Begrijpelijke misverstanden

Om te beginnen wil ik Mogendorff hartelijk bedanken voor haar bespreking van mijn boek. Mijn boek bevat zeer veel informatie over het brede machtsconcept in relatief beknopte vorm en als ik de recensent van het boek zou zijn in plaats van de auteur, zou ik het een behoorlijke uitdaging hebben gevonden er een recensie van te schrijven. Het is dan ook naar mijn mening niet zo verbazingwekkend dat er in Mogendorffs recensie een aantal misverstanden over het karakter en de inhoud van mijn boek lijken te bestaan. De misverstanden met betrekking tot het karakter van het boek betreffen het verschil tussen machtsconcept en machtstheorie, het verschil tussen de presentatie van een conceptuele uitkomst en een filosofisch-methodologische beschouwing en het verschil tussen een inhoudelijke en een ethische analyse. De misverstanden over de inhoud van mijn boek betreffen het belang van collective agency en de vermeende afwezigheid van het gedachtegoed van Latour. Hopelijk neemt deze repliek een aantal van deze misverstanden weg.

België ontsnapt niet aan het “rabbit hemorrhagic disease virus-2” (RHDV2) bij konijnen

Sinds 2016 is in België een duidelijke spreiding aan de gang van een nieuwe variant van het “rabbit hemorrhagic disease virus” (RHDV), aangeduid als RHDV2. Acute sterfte van konijnen is bij beide varianten van het virus het vaakst geziene verschijnsel. Vaccinatie tegen beide virusvarianten is mogelijk. Het vaccin dat momenteel in België geregistreerd is tegen RHD, beschermt niet tegen de variantstam. Via het cascadesysteem kan de dierenarts op eigen verantwoordelijkheid een vaccin invoeren dat in een andere EU-lidstaat daarvoor geregistreerd is. De actuele epidemiologische situatie verantwoordt dat konijnen preventief gevaccineerd worden tegen RHD. Ook myxomatose maakt echter nog steeds zeer veel slachtoffers, zowel onder wilde als onder tamme konijnen. Omwille van de actualiteit van het RHDV2 krijgt myxomatose momenteel te weinig aandacht. Er is een belangrijke taak weggelegd voor de dierenarts om konijneneigenaars correct te informeren over de belangrijke virale ziekten bij konijnen en de mogelijkheden tot preventie.

De Congo Codes

Ik heb dit boek met zeer veel plezier en aandacht gelezen. De Congo Codes is een boek dat heel vlot leest en dat voor een blanke Afrikanist als ikzelf voortdurend momenten van herkenning oproept. Allemaal proberen we Congo, en bij uitbreiding het Afrikaanse conti- nent, te vatten en we staan ook wel open voor andere gebruiken en cultuuruitingen. Noch- tans maken velen van ons dezelfde fouten als Dirk-Jan Koch: we maken op een naïeve ma- nier foto’s in een Congolese stad, we ergeren ons aan corruptie zonder de sociaal-culturele context te kennen, en we veronderstellen dat etnische strubbelingen niet meer van deze tijd zijn. Steeds weer moeten we onthouden alles in een culturele context te zien en moeten we onszelf eraan herinneren begrip op te brengen voor een andere manier van redeneren. Een training in antropologie zou verplicht moeten zijn voor iedereen die naar Afrika gaat – diplomaat, academicus, bedrijfsleider of ontwikkelingswerker. Een terugkerend verhaal is ook dat Congo niet (of niet enkel) behoefte heeft aan geld; het verschil wordt gemaakt door structurele beslissingen en internationale afspraken, zoals het aanpakken van de wa- penhandel en de handel in con ictmineralen. Daarnaast is ook het werken met competente en bevlogen mensen noodzakelijk, zowel binnen de ngo-sector, diplomatieke diensten, de kunstensector, de journalistiek als de ambtenarij.

Idiopathische eosinofiele bronchopneumonie bij een cavalier king charles spaniël: een casereport en differentiaaldiagnose met Pneumocystis carinii infectie

In deze casuïstiek wordt een hond met eosinofiele bronchopneumonie besproken. De hond werd op consultatie aangeboden op de Vakgroep Geneeskunde en Klinische Biologie van de Kleine Huisdieren van de Faculteit Diergeneeskunde te Merelbeke, met de klacht van hoesten en benauwdheid. Op basis van het signalement, de anamnese, het klinisch onderzoek, bloedonderzoek en radiografisch onderzoek werd een vermoedelijke diagnose van Pneumocystis carinii gesteld. De hond werd behandeld met trimethoprim-sulfadiazine. Omdat er geen verbetering optrad, werd een bronchoalveolaire lavage uitgevoerd en werd de serum IgG- en IgM- concentratie bepaald. Het cytologisch onderzoek van de bronchoalveolaire lavage toonde zeer veel eosinofielen. Het IgG bleek binnen de normaalwaarden te vallen en het IgM was sterk verhoogd. Hierdoor kon besloten worden dat de hond niet aan pneumocystosis leed en de definitieve diagnose van eosinofiele bronchopneumonie werd gesteld. Prednisolone werd aan de therapie toegevoegd. De hond werd met een therapie van trimethoprim-sulfadiazine en een prednisolone-afbouwschema naar huis gestuurd. Op controle, zes weken later, hoestte de hond nog maar af en toe en nog eens drie maanden later was de patiënt hoestvrij.

Seminar New directions in case study Methodology

Tot nu toe is casestudyonderzoek vooral gebruikt voor het exploreren van situaties met het doel om over deze situaties theorie te ontwikkelen. Niet eerder is er uitgebreid gepubliceerd over het toetsen van theorie door middel van de gevalstudie. Jan Dul en Tony Hak beschrijven in hun boek Case Study Methodology in Business Research structuren en richtlijnen om proposities te testen door middel van casestudyonderzoek. Op 1 november jongstleden werd er door het Erasmus Research Institute of Management (ERIM) een seminar georganiseerd ter gelegenheid van het verschijnen van dit boek. Vanwege het vernieuwende onderwerp en de aangekondigde sprekers was er zeer veel animo om deze bijeenkomst bij te wonen. De organisatie had een groot aantal aanmeldingen moeten weigeren, maar dankzij mijn vroege aanmelding kon ik, net als zo'n vijftig anderen, hierbij aanwezig zijn.

Fair value accounting volgens de IASB en Limperg

Fair value is een belangrijk waardebegrip wat in zeer veel International Financial Accounting Standards (IFRS) is opgenomen, waarbij in bepaalde gevallen ook de ongerealiseerde waardestijgingen in de winst- en verliesrekening worden opgenomen. Limperg zag fair value (= de directe en indirecte opbrengstwaarde) niet als een waardebegrip op de voorgrond maar op de achtergrond. Waardering tegen vervangingswaarde had voor hem het primaat. Toch kan ook volgens Limperg fair value wel worden toegepast. Hierbij moet worden gedacht aan impairments van materiële vaste activa (in zijn taalgebruik extra-afschrijvingen) en waardering van vaste activa die worden aangehouden voor de verkoop (en dus niet meer dienstbaar aan de productie). Voorts is fair value voor hem ook mogelijk als waarderingsgrondslag bij zelfstandige vruchtdragers (effecten en woonhuizen), indien deze fair value gelijk is aan de vervangingswaarde. Het direct verantwoorden van de ongerealiseerde waardestijgingen van zelfstandige vruchtdragers ging hem te ver. Deze stijgingen moeten volgens hem op een herwaarderingsreserve worden geboekt. Dit is een belangrijk verschil met de IFRSs waarbij voor bepaalde effecten en voor vastgoedbeleggingen – mits als waarderingsgrondslag voor fair value is gekozen – directe verantwoording van ongerealiseerde waardestijgingen in de winst- en verliesrekening is voorgeschreven.

Wat weten we feitelijk van slaap bij de depressieve patiënt?

Slaapstoomissen zijn een zeer veel voorkomend kenmerk van een depressie. Soms is een slaapstoornis zelfs het belangrijkste symptoom. Herstel van de stemming gaat niet altijd gepaard met verbetering van de slaapkwaliteit. Een overzicht van de (schaarse) ‘evidence’ op het gebied van slaap, depressie en antidepressiva werd gepresenteerd door klinisch neurojysioloog en slaaponderzoeker prof, dr H.J. Kamphuisen.