scholarly journals Esquisse d’une poétique de l’allégorie à l’âge classique

2013 ◽  
Vol 43 (2) ◽  
pp. 109-128
Author(s):  
Marie-Christine Pioffet
Keyword(s):  
Belles Lettres ◽  
Madeleine De Scudery ◽  
Academie Francaise

François Hédelin, dit l’abbé d’Aubignac, fondateur de l’Académie des Belles Lettres destinée à rivaliser avec la célèbre Académie française, fut souvent raillé par la critique de son temps. On l’accusa d’avoir imité la Carte de Tendre dans son Histoire du temps, ou Relation du royaume de Coqueterie (1654) et son obscur roman allégorique Macarise, ou la reine des isles fortunées (1664) qui, malgré ses audaces, reçut un accueil assez tiède. Dans un texte polémique publié en 1659 puis réédité en 1660, la Lettre d’Ariste à Cleonte, contenant l’apologie de l’Histoire du Temps, ou la defense du royaume de Coqueterie, d’Aubignac, sous le nom d’Ariste, affirme non seulement la priorité de sa carte sur l’esquisse de Madeleine de Scudéry, mais élabore une véritable poétique de l’allégorie sise sur un riche héritage qu’il revendique pour réhabiliter sa création. Semblablement, pour favoriser la réception de Macarise, il dote cette histoire en « forme de roman » d’un important péritexte destiné non seulement à permettre son déchiffrement, mais aussi à jeter les bases d’une nouvelle conception du roman. À une époque où la fiction narrative cherche encore sa voie, l’exégèse aubignacienne témoigne de préoccupations formelles et d’un effort de théorisation qui dépasse de loin la portée du Royaume de Coqueterie et de Macarise.

Od chrześcijańskiego racjonalizmu do racjonalistycznego ateizmu - francuska myśl oświeceniowa.

2021 ◽  
Vol 12 (39) ◽  
pp. 143-155
Author(s):  
Anna Teresa Budzanowska
Keyword(s):  
Académie Des Sciences ◽  
Belles Lettres ◽  
Academie Francaise

CEL NAUKOWY: Artykuł ma na celu wykazanie, że antychrześcijańskie treści, obecne we francuskiej filozofii podziemnej XVIII wieku (philosophie clandestins), libertynów erudycyjnych związanych z środowiskiem akademii: Académie des Sciences, Académie française, a zwłaszcza Académie des Inscriptions et Belles Lettres (tzw. Małej Akademii), miały wpływ na formowanie się idei laickości zaproponowanej przez ideowych ojców rewolucji 1789 roku dla Francji ery porewolucyjnej. PROBLEM I METODY BADAWCZE: Głównym analizowanym problemem badawczym jest podejście do zagadnienia religii i wiary w ideach podziemnych filozofów, niekojarzonych z refleksją polityczną, związanych bowiem ze światem literackim epoki, zapisanych na kartach manuscrits philosophiques clandestins. Zastosowano metody badawcze właściwe dla nauk społecznych i humanistycznych, w tym analizę krytyczną, badania porównawcze i metodologię teorii literatury. PROCES WYWODU: Na podstawie treści tajnych manuskryptów, w szczególności: N. Fréreta, J.L. de Burigny’ego i Du Marsais, zaprezentowano ślady przejścia z chrześcijańskiego racjonalizmu – idei wiodącej okresu absolutyzmu oświeconego we Francji – w koncepcję racjonalistycznego ateizmu, który stał się wyróżnikiem francuskiego oświecenia i ery porewolucyjnej. WYNIKI ANALIZY NAUKOWEJ: Filozofia potajemna przyczyniła się do skruszenia Ancien régime’u. Libertyni erudycyjni wywodzący się ze świata literatury, niekojarzeni z refleksją polityczną ani prawną, zakwestionowali istnienie boga, traktując religie jako systemy etyczne służące kontroli społecznych postaw. Idee niegroźne, jako obserwacja naukowo-badawcza, przełożone do sfery ustrojowo-politycznej ukonstytuowały rdzeń ideowy wyniesiony przez encyklopedystów na sztandary rewolucji 1789 roku, które następnie zapisano w doktrynie laickości epoki porewolucyjnej Francji republikańskiej. WNIOSKI, INNOWACJE I REKOMENDACJE: Badania ostatnich dziesięcioleci dowiodły, że istniała zależność pomiędzy osiemnastowiecznymi akademikami a rozkwitem heterodoksyjnej i antyreligijnej, libertyńskiej myśli, krążącej w podziemnym obiegu za pośrednictwem manuskryptów filozoficznych. Zjawisko to równoległe do oficjalnej, publicznej działalności badawczej akademików z różnych dziedzin, w tym literatury czy nauk ścisłych, stało się ważnym elementem samookreślenia się epoki, zwłaszcza we Francji i tego, co tam zdarzyło się w odniesieniu do procesów sekularyzacji po 1789 roku.

Bernard Le Bovier De Fontenelle, F. R. S., 1657-1757

1957 ◽  
Vol 12 (2) ◽  
pp. 193-200
Keyword(s):  
Eighteenth Century ◽  
Royal Society ◽  
Berlin Academy ◽  
Belles Lettres ◽  
Academie Francaise ◽  
Royal Society Of London

Bernard Le Bovier, sieur de Fontenelle, member of the Académie Française, of the Académie des Inscriptions et Belles-Lettres, of the Académie de Rouen, Fellow of the Royal Society of London and of the Berlin Academy, was born in Rouen on 11 February 1657, his survival through that day being doubtful, and died in Paris on 9 January 1757 within about a month of completing his hundredth year. This year of 1957 marks, therefore, the tercentenary of his birth and the bicentenary of his death. His life spanned two great ages in literature and in science, from Corneille to Voltaire and from the beaux esprits of the seventeenth to the philosophes of the eighteenth century, and, it may be said, from Descartes, whose spiritual disciple he was, and from Newton to Diderot and d’Alembert: and for forty-four years he was secrétaire-perpétuel of the Académie Royale des Sciences.

Hispano-Hebrew strophic poetry

1981 ◽  
Vol 3 (2) ◽  
pp. 36-46
Author(s):  
Ulf Haxen
Keyword(s):  
Cultural Revolution ◽  
Jewish Population ◽  
Natural Sciences ◽  
European History ◽  
The Past ◽  
Belles Lettres ◽  
The Cultural Revolution

The conquest of Spain by the Arabs, allegedly prompted by leaders of the Jewish population after the fall of the Visigothic regime, 711, opened up an era in Medieval European history which stands unmatched as far as cultural enlightenment is concerned. Philosophy, belles lettres and the natural sciences flourished in the academies established by the Arab savants in the main urban centres. In the wake of the cultural revolution, a new branch of scholarship came into being – Hebrew philology. From the midst of this syncretistic, Mozarabic, milieu a remarkable poetic genre emerged. The study of Mozarabic (from Arabic, musta’riba, to become Arabicized) poetry has proved as one of the most fertile and controversial fields of research for Semitist and Romanist scholars during the past decades.

3. Travail mal fait, travail refait : Temps et argent perdus

1949 ◽  
Vol 4 (1) ◽  
pp. 88-90
Author(s):  
André Aymard
Keyword(s):  
Belles Lettres

Carte archéologique de la Gaule romaine : grande entreprise, indispensable et dont on est surpris qu'elle ait si longtemps tardé, enfin amorcée depuis une vingtaine d'années, nantie de tous les sacrements officiels, patronnée par l'Union Académique internationale et l'Académie des Inscriptions et Belles-Lettres, ayant abouti à la publication de dix fascicules départementaux depuis 1931, sous la direction d'un éminent archéologue, Adrien Blanchet. Bien entendu, ce travail, destiné à identifier les trouvailles, à les reporter sur la carte au 1/200 000e et à rassembler leur bibliographie, n'a d'utilité que s'il est aussi exhaustif que possible, et, pour approcher de cet idéal, implique des efforts collectifs ; sans de bons collaborateurs, le directeur, si actif et savant soit-il, n'aboutira le plus souvent qu'à des résultats décevants.

Sign in / Sign up

Export Citation Format

Share Document