Newcomers and Locals. Invisible Boundaries Among Inhabitants of the Divided City in the BalkansResearch on divided cities in the Balkans focuses mostly on ethnic/national divisions. Is this perspective, however, truly viable and sufficient for the description of post-conflict cities in the Balkans? The question is posed not only because of the fact that every city is somehow divided or fragmented. More noteworthy, and not widely known, is the fact that the unstable structure of a city’s population is much more complex with its intergroup relations becoming much more complicated – a fact commonly disregarded due to the importance assigned to ethnic/national rifts which have dominated the narrative of the divided city. Underestimating the importance of other relations within society and the dynamics of a highly changeable social structure, one cannot uncover the actual nature of intergroup relations in a divided city.The main objective of this paper is to briefly present the state of contemporary inter- and intragroup relations in a divided city, with a special focus on inhabitants’ residential status. The article is based mainly on the case study of Mitrovica supplemented with references to other cities in the Balkans considered as divided. The paper is based on selected outcomes of qualitative and quantitative field research conducted in Mitrovica in 2017 and 2018 as well as results of other studies devoted mostly to Mitrovica but also to Mostar, Vukovar, Skopje and Sarajevo. Przybysze i miejscowi. Niewidoczne granice wśród mieszkańców podzielonego miasta na BałkanachBadania nad podzielonymi miastami na Bałkanach koncentrują się głównie na podziałach etnicznych/narodowych. Jednak, czy ta perspektywa jest odpowiednia i wystarczająca do opisania miast pokonfliktowych na Bałkanach? To pytanie nie wynika tylko z faktu, że każde miasto jest w jakiś sposób podzielone lub rozdrobnione. Bardziej istotny, a jednocześnie mniej znany jest fakt, że niestabilna struktura populacji tych miast jest znacznie bardziej złożona, a relacje międzygrupowe – znacznie bardziej skomplikowane, niż przedstawiają to dominujące narracje o podzielonych miastach przypisujące kluczowe znaczenie rozłamom etnicznym/narodowym. Tymczasem, nie doceniając znaczenia innego rodzaju relacji w społeczeństwie oraz dynamiki wysoce zmiennej struktury społecznej, nie można odkryć rzeczywistej natury relacji międzygrupowych w podzielonym mieście.Głównym celem artykułu jest przedstawienie współczesnego stanu między- i wewnątrzgrupowych relacji w podzielonym mieście, ze szczególnym uwzględnieniem statusu mieszkańców Mitrowicy. Artykuł jest przede wszystkim studium przypadku miasta Mitrowica (Kosowo) uzupełnionym o odniesienia do innych podzielonych miast na Bałkanach. Artykuł opiera się na wybranych wynikach jakościowych i ilościowych badań terenowych przeprowadzonych w Mitrowicy w 2017 i 2018 roku, jak również na wynikach innych badań poświęconych głównie Mitrowicy, ale także Mostarowi, Vukovarowi, Skopje i Sarajewu.
Kreatywność za drutem kolczastym: archeologia i sztuka okopowa z pierwszowojennego obozu jenieckiego w Czersku (woj. pomorskie)