scholarly journals Człowiek wobec świata zwierząt w ujęciu Roberta Spaemanna

2021 ◽  
Vol 69 (2) ◽  
pp. 305-328
Author(s):  
Józef Kożuchowski
Keyword(s):  
Helmuth Plessner

W artykule przedstawiono niektóre wątki interesujących analiz filozoficzno-etycznych Roberta Spaemanna na temat świata zwierząt, podejmowanych przezeń w duchu arystotelesowskim. Dotykają one kwestii, które wydają się być szczególnym przedmiotem zainteresowania zarówno znawców zagadnienia, jak i współczesnego człowieka. Są to: natura (jej specyfika) i status ontyczny zwierząt, cierpienie i jego źródła (m.in. eksperymenty i tresura), zabijanie tych stworzeń oraz jedzenie ich mięsa. Spaemann nie tylko nie podważał, ale w duchu myśli klasycznej i współczesnej (Helmuth Plessner) oryginalnie podkreślał istotową wyższość człowieka nad zwierzęciem. Czynił to m.in. przez zaakcentowanie zdolności człowieka do samorelatywizacji. Według wybitnego myśliciela niemieckiego zasady etyczne normujące nasze odniesienie do zwierząt łączą się ściśle z metafizycznym rozumieniem ich bytowości. Zasady te bowiem mają swoją podstawę w teleologicznej naturze naszych mniejszych braci i podmiotowej formie ich egzystencji. Spaemann akcentował rolę życzliwości, odpowiedzialności i troski, utylitarystyczną zasadę rachunku korzyści i strat, imperatyw kategoryczny Kanta oraz normę personalistyczną. Natomiast obowiązek ochrony zwierząt i odpowiedzialności za nie rozwijał w kontekście godności ludzkiej. Podjęto próbę wykazania, jak doniosła jest teleologiczna perspektywa, której nikt tak wyraziście i przekonująco nie ukazał w odniesieniu do zwierząt we współczesnej niemieckiej filozofii jak właśnie Spaemann. Dokonano także porównania jego stanowiska na temat świata zwierzęcego z wizją Petera Singera. Przede wszystkim w artykule podjęto próbę rekonstrukcji Spaemanna myśli dotyczącej etycznych i metafizycznych aspektów stosunku człowieka do zwierząt.

Buchbesprechungen

2018 ◽  
Vol 2018 (1) ◽  
pp. 169-190
Keyword(s):  
Hannah Arendt ◽  
Helmuth Plessner

Rico Gutschmidt: Sein ohne Grund. Die post-theistische Religiosität im Spätwerk Martin Heideggers; Jens Bonnemann: Das leibliche Widerfahrnis der Wahrnehmung. Eine Phänomenologie des Leib-Welt-Verhältnisses; Hannah Arendt: Wir Flüchtlinge; Verena Rauen: Die Zeitlichkeit des Verzeihens. Zur Ethik der Urteilsenthaltung; Joachim Fischer: Exzentrische Positionalität. Studien zu Helmuth Plessner

Home and Homelessness: Heidegger and Levinas on Dwelling

1998 ◽  
Vol 2 (3) ◽  
pp. 201-213
Author(s):  
Pieter Tijmes
Keyword(s):  
Martin Heidegger ◽  
Emmanuel Levinas ◽  
Point Of View ◽  
Fundamental Issue ◽  
Cultural Impact ◽  
Cultural Implications ◽  
Helmuth Plessner ◽  
Systematic Point ◽  
Impact Of Technology ◽  
Revolutionary Period

AbstractThis paper discusses some cultural implications of technology for the place where we live. Two opposed thinkers, Martin Heidegger and Emmanuel Levinas, give an account of the cultural impact of technology and articulate the meaning of the place we live in. The paper proposes a systematic point of view that might take their contradictory positions into account. Helmuth Plessner can serve as a mediator with his theory of eccentricity. First, I turn to Ernst Juenger who frames the fundamental issue of modem technology ushering in a revolutionary period of history. Juenger's work is important to consider since his influence on Heidegger is large and not well known.

Inspirierende Irritation

2018 ◽  
Vol 66 (4) ◽  
pp. 507-531 ◽  
Author(s):  
Michael Großheim
Keyword(s):  
Point Of View ◽  
The Other ◽  
The Public ◽  
Fundamental Ontology ◽  
Strong Interest ◽  
Other Hand ◽  
Helmuth Plessner ◽  
Magnum Opus ◽  
Systematic Point ◽  
Present Text

Abstract We know that Helmuth Plessner complained about his anthropological magnum opus, published in 1928, being overshadowed by Heidegger from the beginning. When the latter, in turn, responded to Plessner, for example to his preface to Stufen, it was always anonymously; Heidegger never actually mentioned Plessner in any publication. Plessner on the other hand emphasized that he had developed his concept without any knowledge of Sein und Zeit, even though since 1924, he had shown strong interest in the yet-unknown colleague’s work. Thus, it appeared to the public that they philosophised independently of one another. In fact, the situation is much more complicated. This paper tries, above all, to identify the sources of the peculiar discomfort caused on both sides by the work of the respective other, as well as to delineate the philosophical effects. Notably in Heidegger’s case, not enough is known about this. Heidegger starts out, in the 1920’s, cultivating a strong anti-anthropological affect; however, after his triumphal success, both with his publication and in the institutional field, in 1927/1928, he finds himself in an orientation crisis; it is from this point onwards that traces of Plessner’s anthropology can be found in his thinking. Ultimately, Plessner will prove a serious source of irritation as well as of inspiration for Heidegger. Additionally, from a systematic point of view, the present text retraces the main points of Plessner’s critique (subjectivity, disembodiedness of fundamental ontology). The investigation makes use of a broader corpus of text than was available to Plessner and Heidegger’s contemporaries, and concentrates on two questions: Did Plessner understand his opponent? Is he able to raise valid objections? It becomes obvious that Plessner is right in complaining about disembodiedness (even though his own Leib philosophy remains conceptually diffuse), while some differentiation is advisable concerning the subjectivism charge.

Sign in / Sign up

Export Citation Format

Share Document