scholarly journals Ο λόγος της εξορίας

2018 ◽  
Author(s):  
Σωτήριος Στάθης
Keyword(s):  

Εξορισμένος από τον αυτοκράτορα Αύγουστο στους Τόμους της Μαύρης Θάλασσας, ο Οβίδιος αποφασίζει να συγγράψει τα Tristia και τις Epistulae ex Ponto. Τα κείμενα αυτά παρουσιάζουν τη ζωή στα έσχατα όρια της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας μέσα από την οπτική γωνία ενός άδικα εκτοπισμένου ελεγειακού ποιητή. Εγκλωβισμένος σε ένα αφιλόξενο και χειμαζόμενο περιβάλλον και περιστοιχισμένος από πολεμοχαρείς και βάρβαρους κατοίκους, ο απεγνωσμένος ποιητής αποστέλλει πίσω στη Ρώμη ελεγειακές επιστολές, μέσω των οποίων περιγράφει με δραματικούς όρους την κατάστασή του, απολογείται για το παρελθόν του και ζητεί από τους παραλήπτες τους να μεριμνήσουν για την επιστροφή του, επικαλούμενος τον ηθικό κώδικα της amicitia. Παρόλο που, ως αυτοσυνείδητος ποιητής, αναγνωρίζει παραλήψεις, υπερβολές και επαναλήψεις στις περιγραφές του, αδιαφορεί να τις διορθώσει, δεδομένων των ακραίων συνθηκών που έχει να αντιμετωπίσει. Η κωδικοποιημένη εγγραφή αυτών των μηνυμάτων στον ποιητικό λόγο της εξορίας αποτελεί το αντικείμενο της παρούσας εργασίας. Με μια εκ του σύνεγγυς ανάγνωση των προγραμματικών και ποιητολογικών χωρίων της οβιδιακής ποίησης της εξορίας η μελέτη παρακολουθεί τη σταδιακή διαμόρφωση και κατασκευή της ρητορικής της εξορίας, επισημαίνει τα σήματα και τους τόπους της και αναδεικνύει τη μεταποιητική και την ειδολογική της διάσταση. Ως βασικός μεταλογοτεχνικός δείκτης της ποίησης της εξορίας εκλαμβάνεται ο αυτοαναφορικός σχολιασμός της παρακμής του εκφερόμενου ποιητικού λόγου που σχετίζεται άμεσα με τον κίνδυνο απώλειας της νεωτερικότητας και τη δυσκολία ανταπόκρισης στα υψηλά καλλιμαχικά αισθητικά πρότυπα. Ερ-μηνευτικό ζητούμενο αποτελεί, επίσης, ο έλεγχος των προγραμματικών δηλώσεων του ποιητή για άμεση αποκοπή από το ερωτογραφικό του παρελθόν σε λεκτικό, θεματολογικό και ιδεολογικό επίπεδο. Αυτή η αποστασιοποίηση της οβιδιακής ποίησης της εξορίας από την παράδοση της λατινικής ερωτικής ελεγείας δεν περιορίζεται απλώς στη θεματοποίηση της οδυνηρής εμπειρίας της εξορίας, αλλά αποτυπώνεται και σε καίριες θεματικές επιλογές της οβιδιακής ποίησης της εξορίας, όπως στην ανάθεση πρωταγωνιστικού ρόλου στην αξιοσέβαστη σύζυγο του εξόριστου ποιητή ή την αναπαράσταση δημόσιων πανηγυρικών εκδηλώσεων του ρωμαϊκού imperium, μέσω των οποίων ο ποιητικός λόγος της εξορίας προσλαμβάνει έναν επίσημο, συμβατικό και κομφορμιστικό χαρακτήρα. Με τον τρόπο αυτό ο Οβίδιος παρουσιάζει ένα ‘ορθόδοξο’ ελεγειακό υποείδος που αξιοποιεί, αναδεικνύει και κανονικοποιεί υφιστάμενες συμβατικές τάσεις του οικείου είδους. Για μια ακόμη φορά, επομένως, ο Οβίδιος εκμεταλλεύεται το θεματικό εύρος του ελεγειακού είδους και το προσαρμόζει στις ανάγκες και τις απαιτήσεις ενός άδικα εκτοπισμένου ποιητή που ποθεί την επιστροφή του στη Ρώμη.

1982 ◽  
Vol 1 (1) ◽  
pp. 18-27
Author(s):  
Elizabeth Block
Keyword(s):  

Author(s):  
Daniel Jolowicz

Chapter 2 establishes Ovid’s Heroides, Tristia, and Epistulae ex Ponto as central to a number of specific features of Chariton’s novel (especially the embedded letters). Section 2.2 focuses on the Heroides and the following epistolary motifs: the processes of composition and reception; the presence of tears; the recognition of handwriting; the role of memory and possessive adjectives; and the eroticization of the letter’s materiality. These contribute to the characterization of Chaereas and Dionysius as lamenting and abandoned heroines. Section 2.3 argues that Chariton has digested a number of motifs that characterize the exilic persona in Ovid’s Tristia and Epistulae ex Ponto, such as the role of finger rings and various psychosocial neuroses. As in Chapter 1, thematic proximities between Chariton and the elegiac corpus are supported by strikingly close points of verbal contact.


Author(s):  
Stephen Hinds

Born in 43 bce, Ovid first made his name at Rome as a playful and experimental love poet, in the Amores, the epistolary Heroides, and the didactic Ars Amatoria and Remedia Amoris; by about 2 ce, he was able to claim that “elegy owes as much to me as epic does to Virgil.” Concurrently with the epic Metamorphoses, he was at work (2–8 ce) on the elegiac Fasti, a poetical calendar of the Roman year, with one book devoted to each month; and he would spend his final decade further extending the range of elegy with the pleas and laments of the Tristia and Epistulae ex Ponto, sent to Rome from afar, along with the curse-poetry of the Ibis. When Ovid turned in his forties to epic, he did not attempt direct competition with the already classic Aeneid. The 15-book Metamorphoses recounted dozens of tales from classical and Near Eastern myth and legend, with no central hero, but with characters and settings changing every few pages; every episode was in some way a story of supernatural transformation, and the whole took the ostensibly chronological form of a history of the universe. As the epic neared completion in 8 ce, the poet was suddenly banished by the emperor Augustus to the Black Sea frontier, (a) for the perceived immorality of the almost decade-old Ars Amatoria, and (b) for a still-mysterious error or indiscretion. Ovid languished in his place of exile, Tomis (modern Constantsa), until his death, probably in 17 ce.


2009 ◽  
pp. 194-206
Author(s):  
Luigi Galasso
Keyword(s):  

1982 ◽  
Vol 103 (2) ◽  
pp. 224
Author(s):  
S. Georgia Nugent ◽  
Betty Rose Nagle
Keyword(s):  

Sign in / Sign up

Export Citation Format

Share Document