Προσέγγιση λογοτεχνικών κειμένων μέσω τεχνικών της δραματικής τέχνης στην εκπαίδευση και του κουκλοθεάτρου
Η παρούσα ημι-πειραματική έρευνα αφορά τη διερεύνηση της επίδρασης μιας εναλλακτικής διδακτικής προσέγγισης της Λογοτεχνίας στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Συγκεκριμένα, αφορά τη διδασκαλία λογοτεχνικών κειμένων των Ανθολογίων της Δ΄ τάξης του Δημοτικού σχολείο με βάση την αναγνωστική θεωρία «Συναλλακτική» θεωρία της ανάγνωσης (Transactional theory of reading) της Louise M. Rosenblatt μέσω της χρήσης των βιωματικών τεχνικών της Δραματικής Τέχνης στην Εκπαίδευση και του Κουκλοθεάτρου. Για τη διερεύνηση της επίδρασης του εν λόγω διδακτικής προσέγγισης μελετήθηκαν τα χαρακτηριστικά του μαθησιακού περιβάλλοντος, οι διάλογοι που πραγματοποίησαν οι μαθητές κατά τη διάρκεια πραγματοποίησης των δραστηριοτήτων της Δραματικής Τέχνης στην Εκπαίδευση και του Κουκλοθεάτρου, τα γραπτά κείμενα που παρήγαγαν οι μαθητές και η στάση των μαθητών σε σχέση με το γνωστικό αντικείμενο της Λογοτεχνίας. Δείγμα της έρευνας αποτέλεσαν οι μαθητές τεσσάρων σχολικών μονάδων αστικής περιοχής του νομού Λάρισας, οι οποίες επιλέχθηκαν με τυχαία δειγματοληψία. Ο αριθμός του δείγματος ανέρχεται σε διακόσιους τριάντα εννιά μαθητές (239) από τους οποίους οι σαράντα επτά (47) αποτέλεσαν το δείγμα της πιλοτικής έρευνας. Η συλλογή των δεδομένων πραγματοποιήθηκε μέσω μη συστηματικής παρατήρησης (φύλλα παρατήρησης) και μαγνητοφώνησης των μαθητών και ως μέσα συλλογής των δεδομένων χρησιμοποιήθηκαν τα ερωτηματολόγια (pre-post test) και η παραγωγή πρωτότυπων γραπτών κειμένων (δημιουργική γραφή). Το Παιδαγωγικό Πρόγραμμα εφαρμόστηκε από την ερευνήτρια σε χρονική διάρκεια τριών μηνών και πραγματοποιήθηκαν συνολικά σαράντα οχτώ (48) ώρες διδασκαλίας, οι οποίες καθορίστηκαν από το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο για την έγκριση της έρευνας. Η διδασκαλία κάθε λογοτεχνικού κειμένου είχε διάρκεια δύο (2) διδακτικών ωρών και πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της ευέλικτης ζώνης με σκοπό την ομαλή διεξαγωγή του ωρολογίου προγράμματος των μαθητών που συμμετείχαν. Η ποιοτική ανάλυση περιλάμβανε την καταγραφή, ανάλυση και παρουσίαση των χαρακτηριστικών του μαθησιακού περιβάλλοντος, την ανάλυση των διαλόγων των μαθητών και την ανάλυση περιεχομένου των γραπτών κειμένων. Η ποσοτική ανάλυση περιλάμβανε τη συγκριτική μελέτη των ερωτηματολογίων των δύο ομάδων, πειραματικής και ελέγχου, πριν και μετά την ολοκλήρωση των διδακτικών προσεγγίσεων και τη συγκριτική μελέτη της βαθμολογίας των κειμένων των μαθητών της πειραματικής και της ομάδας ελέγχου. Τα αποτελέσματα της έρευνας έδειξαν ότι το Παιδαγωγικό Πρόγραμμα που εφαρμόσαμε συνέβαλε θετικά στην καλλιέργεια αισθητικής στάσης απέναντι στην λογοτεχνική ανάγνωση, στη δημιουργία ανταποκρίσεων, στην πρωτότυπη παραγωγή γραπτού λόγου και στην καλλιέργεια θετικής στάσης σε σχέση με το γνωστικό αντικείμενο της Λογοτεχνίας.